॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वानकः | वानकौ | वानकाः |
| द्वितीया | वानकम् | वानकौ | वानकान् |
| तृतीया | वानकेन | वानकाभ्याम् | वानकैः |
| चतुर्थी | वानकाय | वानकाभ्याम् | वानकेभ्यः |
| पञ्चमी | वानकात् / वानकाद् | वानकाभ्याम् | वानकेभ्यः |
| षष्ठी | वानकस्य | वानकयोः | वानकानाम् |
| सप्तमी | वानके | वानकयोः | वानकेषु |
| सम्बोधन | हे वानक | हे वानकौ | हे वानकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वनति | वनतः | वनन्ति |
| मध्यम | वनसि | वनथः | वनथ |
| उत्तम | वनामि | वनावः | वनामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वनति · लिट्: ववान · लुट्: वनिता · लृट्: वनिष्यति · लोट्: वनतात् · लङ्: अवनत् · विधिलिङ्: वनेत् · आशीर्लिङ्: वन्यात् · लुङ्: अवनीत् · लृङ्: अवनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वनन · ण्वुल्: वानकः · तृच्: वनिता · ण्यत्: वान्यः · तव्य: वनितव्यः · अनीयर्: वननीयः · क्त: वनितः · क्तवतु: वनितवान् · शतृ: वनन् · स्य-शतृ: वनिष्यन् · क्त्वा: वनित्वा · ल्यप्: प्रवत्य · तुमुन्: वनितुम् · णमुल्: वानम् · घञ्: वानः · क्तिन्: वति · क्वसु: ववन्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कर-वानक | समास: कर + वानक कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: वानक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वन् + ण्वुल् 📚 अन्य सम्भावना: वानक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
करवानक 📚कर 📚वानक ➤ कर (करोति,कीर्यते अनेन इति,कृ(कॄ-अप्)) + वानक (शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: शब्दे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कर 📚 | हाथ । मुहा॰—कर गहना=(१) हाथ पकड़ना । (२) पणिग्रहण या विवाह करना । कर म… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| वानक 📚 | ब्रह्मचर्य की अवस्था | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| कर |
बलि (३.३.२०३) — भेंट, झुर्री किरण के नाम (१.३.३७) — किरण, अस्र, मयूख, अंशु, गभस्ति, घृणि, रश्मि, भानु |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड