॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to breathe,to utter a voice,to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अणता | अणते | अणताः |
| द्वितीया | अणताम् | अणते | अणताः |
| तृतीया | अणतया | अणताभ्याम् | अणताभिः |
| चतुर्थी | अणतायै | अणताभ्याम् | अणताभ्यः |
| पञ्चमी | अणतायाः | अणताभ्याम् | अणताभ्यः |
| षष्ठी | अणतायाः | अणतयोः | अणतानाम् |
| सप्तमी | अणतायाम् | अणतयोः | अणतासु |
| सम्बोधन | हे अणते | हे अणते | हे अणताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अणति | अणतः | अणन्ति |
| मध्यम | अणसि | अणथः | अणथ |
| उत्तम | अणामि | अणावः | अणामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अणति · लिट्: आण · लुट्: अणिता · लृट्: अणिष्यति · लोट्: अणतात् · लङ्: आणत् · विधिलिङ्: अणेत् · आशीर्लिङ्: अण्यात् · लुङ्: आणीत् · लृङ्: आणिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अणन · ण्वुल्: आणकः · तृच्: अणिता · ण्यत्: आण्यः · तव्य: अणितव्यः · अनीयर्: अणनीयः · क्त: अणितः · क्तवतु: अणितवान् · शतृ: अणन् · स्य-शतृ: अणिष्यन् · क्त्वा: अणित्वा · ल्यप्: प्राण्य · तुमुन्: अणितुम् · णमुल्: आणम् · घञ्: आणः · क्तिन्: आण्टि · क्वसु: आणिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कर-अणता | समास: कर + अणता कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अणता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अण् + अच् · तद्धित: अण + तल् (भाववाचक) 📚 अन्य सम्भावना: अणता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अण् + अच् · तद्धित: अण + तल् (भाववाचक) | अणता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अण् + अच् · तद्धित: अण + तल् (भाववाचक) |
करअणता 📚कर 📚अणता ➤ कर (करोति,कीर्यते अनेन इति,कृ(कॄ-अप्)) + अणता (शब्द करना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: शब्दे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कर 📚 | हाथ । मुहा॰—कर गहना=(१) हाथ पकड़ना । (२) पणिग्रहण या विवाह करना । कर म… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अणता 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| कर |
बलि (३.३.२०३) — भेंट, झुर्री किरण के नाम (१.३.३७) — किरण, अस्र, मयूख, अंशु, गभस्ति, घृणि, रश्मि, भानु |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कराणता | कर + अणता | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड