॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रंगना, रंग में डुबोना, बांधना, जंग लगाना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: वर्णे
अंग्रेज़ी: to tinge,to color
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कीटयति | कीटयतः | कीटयन्ति |
| मध्यम | कीटयसि | कीटयथः | कीटयथ |
| उत्तम | कीटयामि | कीटयावः | कीटयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कीटयति · लट् (आत्मने.): कीटयते · लिट्: कीटयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): कीटयाञ्चक्रे · लुट्: कीटयिता · लुट् (आत्मने.): कीटयिता · लृट्: कीटयिष्यति · लृट् (आत्मने.): कीटयिष्यते · लोट्: कीटयतात् · लोट् (आत्मने.): कीटयताम् · लङ्: अकीटयत् · लङ् (आत्मने.): अकीटयत · विधिलिङ्: कीटयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): कीटयेत · आशीर्लिङ्: कीट्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कीटयिषीष्ट · लुङ्: अचीकिटत् · लुङ् (आत्मने.): अचीकिटत · लृङ्: अकीटयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अकीटयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कीटन · ण्वुल्: कीटकः · तृच्: कीटयिता · यत्: कीट्यः · तव्य: कीटयितव्यः · अनीयर्: कीटनीयः · क्त: कीटितः · क्तवतु: कीटितवान् · शतृ: कीटयन् · स्य-शतृ: कीटयिष्यन् · शानच्: कीटयमानः · क्त्वा: कीटयित्वा · ल्यप्: प्रकीट्य · तुमुन्: कीटयितुम् · णमुल्: कीटम् · क्तिन्: कीट्टि · क्वसु: कीटयाम्बभूवान्
अर्थ: (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
अंग्रेज़ी: to try, to attempt
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | एषः | एषौ | एषाः |
| द्वितीया | एषम् | एषौ | एषान् |
| तृतीया | एषेण | एषाभ्याम् | एषैः |
| चतुर्थी | एषाय | एषाभ्याम् | एषेभ्यः |
| पञ्चमी | एषात् / एषाद् | एषाभ्याम् | एषेभ्यः |
| षष्ठी | एषस्य | एषयोः | एषाणाम् |
| सप्तमी | एषे | एषयोः | एषेषु |
| सम्बोधन | हे एष | हे एषौ | हे एषाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | एषते | एषेते | एषन्ते |
| मध्यम | एषसे | एषेथे | एषध्वे |
| उत्तम | एषे | एषावहे | एषामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): एषते · लिट् (आत्मने.): एषाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): एषिता · लृट् (आत्मने.): एषिष्यते · लोट् (आत्मने.): एषताम् · लङ् (आत्मने.): ऐषत · विधिलिङ् (आत्मने.): एषेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): एषिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐषिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐषिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: एषण · ण्वुल्: एषकः · तृच्: एषिता · ण्यत्: एष्यः · तव्य: एषितव्यः · अनीयर्: एषणीयः · क्त: एषितः · क्तवतु: एषितवान् · शानच्: एषमाणः · क्त्वा: एषित्वा · ल्यप्: प्रेष्य · तुमुन्: एषितुम् · णमुल्: एषम् · घञ्: एषः · क्तिन्: एष्टि · क्वसु: एषाम्बभूवान्
कीटम् 📚 ➤ रंगना, रंग में डुबोना, बांधना, जंग लगाना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: वर्णे
एष 📚 ➤ (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कीट् 📚 | cl. 10. P. कीटयति, to tinge or colour, Dhātup. xxxii, 98; to bind, ib | 🔵🟣 |
| एष 📚 | mfn. gliding, running, hastening, RV | 🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कीटमेष | कीटम् + एष | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड