🕉️ 29 October 2026, Thursday · 12:23:09 AM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

कुणयति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

कुणयति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

कुणयति

अर्थ: बुलाना, ज्ञानपूर्वक कहना

संस्कृत: आमन्त्रणे

अंग्रेज़ी: to invite, to call, to sign, to speak intelligently

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. कुण धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. कुण धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक)
  3. कुणयत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कुण + शतृ
  4. कुणयत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कुण + शतृ

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — कुण (चुरादिगण) · अर्थ: बुलाना, ज्ञानपूर्वक कहना (आमन्त्रणे)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकुणयतिकुणयतःकुणयन्ति
मध्यमकुणयसिकुणयथःकुणयथ
उत्तमकुणयामिकुणयावःकुणयामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कुणयति · लट् (आत्मने.): कुणयते · लिट्: कुणयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): कुणयाञ्चक्रे · लुट्: कुणयिता · लुट् (आत्मने.): कुणयिता · लृट्: कुणयिष्यति · लृट् (आत्मने.): कुणयिष्यते · लोट्: कुणयतात् · लोट् (आत्मने.): कुणयताम् · लङ्: अकुणयत् · लङ् (आत्मने.): अकुणयत · विधिलिङ्: कुणयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): कुणयेत · आशीर्लिङ्: कुण्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कुणयिषीष्ट · लुङ्: अचुकुणत् · लुङ् (आत्मने.): अचुकुणत · लृङ्: अकुणयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अकुणयिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कुणन · ण्वुल्: कुणकः · तृच्: कुणयिता · यत्: कुण्यः · तव्य: कुणयितव्यः · अनीयर्: कुणनीयः · क्त: कुणितः · क्तवतु: कुणितवान् · शतृ: कुणयन् · स्य-शतृ: कुणयिष्यन् · शानच्: कुणयमानः · क्त्वा: कुणयित्वा · ल्यप्: प्रकुणय्य · तुमुन्: कुणयितुम् · णमुल्: कुणम् · क्तिन्: कुण्टि · क्वसु: कुणयाम्बभूवान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
कुणयतिकुण धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: कुण धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | कुणयत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कुण + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

कुणयति ➤ बुलाना, ज्ञानपूर्वक कहना
संस्कृत: आमन्त्रणे

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें