॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रक्षा करना, संभालना
संस्कृत: रक्षणे
अंग्रेज़ी: to protect
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अकुण्डत् / अकुण्डद् / अकुण्डयत् / अकुण्डयद् | अकुण्डताम् / अकुण्डयताम् | अकुण्डन् / अकुण्डयन् |
| मध्यम | अकुण्डः / अकुण्डयः | अकुण्डतम् / अकुण्डयतम् | अकुण्डत / अकुण्डयत |
| उत्तम | अकुण्डम् / अकुण्डयम् | अकुण्डयाव / अकुण्डाव | अकुण्डयाम / अकुण्डाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कुण्डति · लट् (आत्मने.): कुण्डयते · लिट्: कुण्डयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): कुण्डयाञ्चक्रे · लुट्: कुण्डयिता · लुट् (आत्मने.): कुण्डयिता · लृट्: कुण्डयिष्यति · लृट् (आत्मने.): कुण्डयिष्यते · लोट्: कुण्डतात् · लोट् (आत्मने.): कुण्डयताम् · लङ्: अकुण्डत् · लङ् (आत्मने.): अकुण्डयत · विधिलिङ्: कुण्डयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): कुण्डयेत · आशीर्लिङ्: कुण्ड्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कुण्डयिषीष्ट · लुङ्: अकुण्डीत् · लुङ् (आत्मने.): अचुकुण्डत · लृङ्: अकुण्डयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अकुण्डयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कुण्डन · ण्वुल्: कुण्डकः · तृच्: कुण्डिता · यत्: कुण्ड्यः · ण्यत्: कुण्ड्यः · तव्य: कुण्डितव्यः · अनीयर्: कुण्डनीयः · क्त: कुण्डितः · क्तवतु: कुण्डितवान् · शतृ: कुण्डन् · स्य-शतृ: कुण्डिष्यन् · शानच्: कुण्डयमानः · क्त्वा: कुण्डित्वा · ल्यप्: प्रकुण्ड्य · तुमुन्: कुण्डितुम् · णमुल्: कुण्डम् · घञ्: कुण्डः · क्तिन्: कुण्टि · क्वसु: चुकुण्ड्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कुण्डः | कुण्ड् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: कुण्ड (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | कुण्ड् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
कुण्डः 📚 ➤ रक्षा करना, संभालना
संस्कृत: रक्षणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कुण्ड् 📚 | cl. 1. P. कुण्डति, to mutilate, Dhātup. ix, 37 : cl. 1. Ā. कुण्डते, to… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड