॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ‘खराबी’, ह्रास, अवमूल्यन, पाप, भर्त्सना, ओछापन, अभाव, त्रुटि आदि भावों को संकेत करने वाला उपसर्ग;
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: स्तम्भे
अंग्रेज़ी: to be firm to be fixed, to be straight
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | बासनम् | बासने | बासनानि |
| द्वितीया | बासनम् | बासने | बासनानि |
| तृतीया | बासनेन | बासनाभ्याम् | बासनैः |
| चतुर्थी | बासनाय | बासनाभ्याम् | बासनेभ्यः |
| पञ्चमी | बासनात् / बासनाद् | बासनाभ्याम् | बासनेभ्यः |
| षष्ठी | बासनस्य | बासनयोः | बासनानाम् |
| सप्तमी | बासने | बासनयोः | बासनेषु |
| सम्बोधन | हे बासन | हे बासने | हे बासनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | बस्यति | बस्यतः | बस्यन्ति |
| मध्यम | बस्यसि | बस्यथः | बस्यथ |
| उत्तम | बस्यामि | बस्यावः | बस्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: बस्यति · लिट्: बबास · लुट्: बसिता · लृट्: बसिष्यति · लोट्: बस्यतात् · लङ्: अबस्यत् · विधिलिङ्: बस्येत् · आशीर्लिङ्: बस्यात् · लुङ्: अबसत् · लृङ्: अबसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: बसन · ण्वुल्: बासकः · तृच्: बसिता · ण्यत्: बास्यः · तव्य: बसितव्यः · अनीयर्: बसनीयः · क्त: बस्तः · क्तवतु: बस्तवान् · शतृ: बस्यन् · स्य-शतृ: बसिष्यन् · क्त्वा: बस्त्वा · ल्यप्: प्रबस्य · तुमुन्: बसितुम् · णमुल्: बासम् · घञ्: बासः · क्तिन्: बस्ति · क्वसु: बेसिवान्
कु 📚 ➤ ‘खराबी’, ह्रास, अवमूल्यन, पाप, भर्त्सना, ओछापन, अभाव, त्रुटि आदि भावों को संकेत करने वाला उपसर्ग;
बासन 📚 ➤ (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: स्तम्भे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कु 📚 | उप एक उपसर्ग जो संज्ञा के पहले लगकर विशेषण का काम देता है । जिस शब्द क… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| बासन 📚 | बरतन । भाँड़ा | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड