॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: करनी, उत्पादन, निर्माण, अनुष्ठान
संस्कृत: क्रिया
व्युत्पत्ति: कृ+क्तिन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कृतिः | कृती | कृतयः |
| द्वितीया | कृतिम् | कृती | कृतीः |
| तृतीया | कृत्या | कृतिभ्याम् | कृतिभिः |
| चतुर्थी | कृतये / कृत्यै | कृतिभ्याम् | कृतिभ्यः |
| पञ्चमी | कृतेः / कृत्याः | कृतिभ्याम् | कृतिभ्यः |
| षष्ठी | कृतेः / कृत्याः | कृत्योः | कृतीनाम् |
| सप्तमी | कृतौ / कृत्याम् | कृत्योः | कृतिषु |
| सम्बोधन | हे कृते | हे कृती | हे कृतयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, शब्द करना, सेवा करना
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
अंग्रेज़ी: to go, to sound, to serve, to help, to be slave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अमतात् / अमताद् / अमतु | अमताम् | अमन्तु |
| मध्यम | अम / अमतात् / अमताद् | अमतम् | अमत |
| उत्तम | अमानि | अमाव | अमाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अमति · लिट्: आम · लुट्: अमिता · लृट्: अमिष्यति · लोट्: अमतात् · लङ्: आमत् · विधिलिङ्: अमेत् · आशीर्लिङ्: अम्यात् · लुङ्: आमीत् · लृङ्: आमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अमन · ण्वुल्: अमकः · तृच्: अमिता · यत्: अम्यः · तव्य: अमितव्यः · अनीयर्: अमनीयः · क्त: आन्तः · क्तवतु: आन्तवान् · शतृ: अमन् · स्य-शतृ: अमिष्यन् · क्त्वा: अमित्वा · ल्यप्: प्राम्य · तुमुन्: अमितुम् · णमुल्: अमम् · घञ्: अमः · क्तिन्: आन्ति · क्वसु: आमिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कृती | कृति (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन 📚 (व्युत्पत्ति: कृ + क्तिन्) अन्य सम्भावना: कृतिन् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | कृति (स्त्री.) — सम्बोधन, द्विवचन |
| अम | अम् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अम (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | अम (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
कृती 📚 ➤ करनी, उत्पादन, निर्माण, अनुष्ठान
संस्कृत: क्रिया
अम 📚 ➤ जाना, शब्द करना, सेवा करना
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कृत्यम | कृती + अम | यण् | इको यणचि (६.१.७७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड