॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अनृतभाषणे
अंग्रेज़ी: to tell a lie
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कोदयति | कोदयतः | कोदयन्ति |
| मध्यम | कोदयसि | कोदयथः | कोदयथ |
| उत्तम | कोदयामि | कोदयावः | कोदयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कोदयति · लट् (आत्मने.): कोदयते · लिट्: कोदयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): कोदयाञ्चक्रे · लुट्: कोदयिता · लुट् (आत्मने.): कोदयिता · लृट्: कोदयिष्यति · लृट् (आत्मने.): कोदयिष्यते · लोट्: कोदयतात् · लोट् (आत्मने.): कोदयताम् · लङ्: अकोदयत् · लङ् (आत्मने.): अकोदयत · विधिलिङ्: कोदयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): कोदयेत · आशीर्लिङ्: कोद्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कोदयिषीष्ट · लुङ्: अचुकोदत् · लुङ् (आत्मने.): अचुकोदत · लृङ्: अकोदयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अकोदयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कोदन · ण्वुल्: कोदकः · तृच्: कोदयिता · यत्: कोद्यः · तव्य: कोदयितव्यः · अनीयर्: कोदनीयः · क्त: कोदितः · क्तवतु: कोदितवान् · शतृ: कोदयन् · स्य-शतृ: कोदयिष्यन् · शानच्: कोदयमानः · क्त्वा: कोदयित्वा · ल्यप्: प्रकोद्य · तुमुन्: कोदयितुम् · णमुल्: कोदम् · क्तिन्: कोत्ति · क्वसु: कोदयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कोदम् | अव्यय — कुद् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: कोद (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कुद् + अच् | कोद (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कुद् + अच् |
कोदम् 📚 ➤ (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अनृतभाषणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कुद् 📚 | cl. 10. P. कोदयति, to tell a lie, Dhātup. xxxii, 6; (v.l. for √ कुन्द्… | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड