॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कुरति | कुरतः | कुरन्ति |
| मध्यम | कुरसि | कुरथः | कुरथ |
| उत्तम | कुरामि | कुरावः | कुरामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कुरति · लिट्: चुकोर · लुट्: कोरिता · लृट्: कोरिष्यति · लोट्: कुरतात् · लङ्: अकुरत् · विधिलिङ्: कुरेत् · आशीर्लिङ्: कूर्यात् · लुङ्: अकोरीत् · लृङ्: अकोरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कोरण · ण्वुल्: कोरकः · तृच्: कोरिता · ण्यत्: कोर्यः · तव्य: कोरितव्यः · अनीयर्: कोरणीयः · क्त: कुरितः · क्तवतु: कुरितवान् · शतृ: कुरन् · स्य-शतृ: कोरिष्यन् · क्त्वा: कुरित्वा · ल्यप्: प्रकूर्य · तुमुन्: कोरितुम् · णमुल्: कोरम् · घञ्: कोरः · क्तिन्: कूर्ति · क्वसु: चुकूर्वान्
अर्थ: से या में उत्पन्न, पैदा हुआ,वंशज, अवतीर्ण, उद्भूत
व्युत्पत्ति: जि / जन् / जु + ड (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | जा | जे | जाः |
| द्वितीया | जाम् | जे | जाः |
| तृतीया | जया | जाभ्याम् | जाभिः |
| चतुर्थी | जायै | जाभ्याम् | जाभ्यः |
| पञ्चमी | जायाः | जाभ्याम् | जाभ्यः |
| षष्ठी | जायाः | जयोः | जानाम् |
| सप्तमी | जायाम् | जयोः | जासु |
| सम्बोधन | हे जे | हे जे | हे जाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कोरम् | अव्यय — कुर् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: कोर (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
| जा | जा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: जै + अच्) अन्य सम्भावना: जा (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: जै + अच् | जा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: जै + अच् |
कोरम् 📚 ➤ शब्द करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: शब्दे
जा 📚 ➤ से या में उत्पन्न, पैदा हुआ,वंशज, अवतीर्ण, उद्भूत
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कुर् 📚 | cl. 6. P. कुरति, to utter a sound, Dhātup. xxviii, 51 | 🔵🟣 |
| जा 📚 | रहा है ।—जयं॰ प्र॰, पृ॰ ८६ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कोरंजा | कोरम् + जा | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड