॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: स्वच्छ करना, पवित्र करना, धोना
संस्कृत: शौचकर्मणि
अंग्रेज़ी: to wash,to cleanse, to purify
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | क्षालयति | क्षालयतः | क्षालयन्ति |
| मध्यम | क्षालयसि | क्षालयथः | क्षालयथ |
| उत्तम | क्षालयामि | क्षालयावः | क्षालयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: क्षालयति · लट् (आत्मने.): क्षालयते · लिट्: क्षालयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): क्षालयाञ्चक्रे · लुट्: क्षालयिता · लुट् (आत्मने.): क्षालयिता · लृट्: क्षालयिष्यति · लृट् (आत्मने.): क्षालयिष्यते · लोट्: क्षालयतात् · लोट् (आत्मने.): क्षालयताम् · लङ्: अक्षालयत् · लङ् (आत्मने.): अक्षालयत · विधिलिङ्: क्षालयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): क्षालयेत · आशीर्लिङ्: क्षाल्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): क्षालयिषीष्ट · लुङ्: अचिक्षलत् · लुङ् (आत्मने.): अचिक्षलत · लृङ्: अक्षालयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अक्षालयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: क्षालन · ण्वुल्: क्षालकः · तृच्: क्षालयिता · यत्: क्षाल्यः · तव्य: क्षालयितव्यः · अनीयर्: क्षालनीयः · क्त: क्षालितः · क्तवतु: क्षालितवान् · शतृ: क्षालयन् · स्य-शतृ: क्षालयिष्यन् · शानच्: क्षालयमानः · क्त्वा: क्षालयित्वा · ल्यप्: प्रक्षाल्य · तुमुन्: क्षालयितुम् · णमुल्: क्षालम् · क्तिन्: क्षाल्ति · क्वसु: क्षालयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| क्षालयति | क्षल् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: क्षल् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | क्षल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
क्षालयति ➤ स्वच्छ करना, पवित्र करना, धोना
संस्कृत: शौचकर्मणि
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड