॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: लंगड़ा होना, लंगड़ाना
संस्कृत: गतिवैकल्ये
अंग्रेज़ी: to be unable to walk, to have disability, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खञ्जति | खञ्जतः | खञ्जन्ति |
| मध्यम | खञ्जसि | खञ्जथः | खञ्जथ |
| उत्तम | खञ्जामि | खञ्जावः | खञ्जामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खञ्जति · लिट्: चखञ्ज · लुट्: खञ्जिता · लृट्: खञ्जिष्यति · लोट्: खञ्जतात् · लङ्: अखञ्जत् · विधिलिङ्: खञ्जेत् · आशीर्लिङ्: खञ्ज्यात् · लुङ्: अखञ्जीत् · लृङ्: अखञ्जिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खञ्जन · ण्वुल्: खञ्जकः · तृच्: खञ्जिता · ण्यत्: खञ्ज्यः · तव्य: खञ्जितव्यः · अनीयर्: खञ्जनीयः · क्त: खञ्जितः · क्तवतु: खञ्जितवान् · शतृ: खञ्जन् · स्य-शतृ: खञ्जिष्यन् · क्त्वा: खञ्जित्वा · ल्यप्: प्रखज्य · तुमुन्: खञ्जितुम् · णमुल्: खञ्जम् · घञ्: खञ्जः · क्तिन्: खङ्क्ति · क्वसु: चखञ्ज्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खञ्जति | खञ्ज् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: खञ्जत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: खञ्ज् + शतृ | खञ्जत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: खञ्ज् + शतृ |
खञ्जति 📚 ➤ लंगड़ा होना, लंगड़ाना
संस्कृत: गतिवैकल्ये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खञ्ज् 📚 | cl. 1. P. खञ्जति, to limp, walk lame, Suśr. ii, 1, 76; Naiṣ. xi, 107; | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड