॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: इच्छा करना
संस्कृत: काङ्क्षायाम्
अंग्रेज़ी: to wish, to desire
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अखटत् / अखटद् | अखटताम् | अखटन् |
| मध्यम | अखटः | अखटतम् | अखटत |
| उत्तम | अखटम् | अखटाव | अखटाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खटति · लिट्: चखाट · लुट्: खटिता · लृट्: खटिष्यति · लोट्: खटतात् · लङ्: अखटत् · विधिलिङ्: खटेत् · आशीर्लिङ्: खट्यात् · लुङ्: अखटीत् · लृङ्: अखटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खटन · ण्वुल्: खाटकः · तृच्: खटिता · ण्यत्: खाट्यः · तव्य: खटितव्यः · अनीयर्: खटनीयः · क्त: खटितः · क्तवतु: खटितवान् · शतृ: खटन् · स्य-शतृ: खटिष्यन् · क्त्वा: खटित्वा · ल्यप्: प्रखट्य · तुमुन्: खटितुम् · णमुल्: खाटम् · घञ्: खाटः · क्तिन्: खट्टि · क्वसु: चखट्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खटः | खट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: खट (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
खटः 📚 ➤ इच्छा करना
संस्कृत: काङ्क्षायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खट् 📚 | cl. 1. P. ˚टति, to desire, Dhātup | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड