॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: काटना
संस्कृत: छेदने खण्डने च
अंग्रेज़ी: to cut, to break
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खुरतात् / खुरताद् / खुरतु | खुरताम् | खुरन्तु |
| मध्यम | खुर / खुरतात् / खुरताद् | खुरतम् | खुरत |
| उत्तम | खुराणि | खुराव | खुराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खुरति · लिट्: चुखोर · लुट्: खोरिता · लृट्: खोरिष्यति · लोट्: खुरतात् · लङ्: अखुरत् · विधिलिङ्: खुरेत् · आशीर्लिङ्: खूर्यात् · लुङ्: अखोरीत् · लृङ्: अखोरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खोरण · ण्वुल्: खोरकः · तृच्: खोरिता · ण्यत्: खोर्यः · तव्य: खोरितव्यः · अनीयर्: खोरणीयः · क्त: खुरितः · क्तवतु: खुरितवान् · शतृ: खुरन् · स्य-शतृ: खोरिष्यन् · क्त्वा: खुरित्वा · ल्यप्: प्रखूर्य · तुमुन्: खोरितुम् · णमुल्: खोरम् · घञ्: खोरः · क्तिन्: खूर्ति · क्वसु: चुखूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खुर | खुर् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: खुर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
खुर 📚 ➤ काटना
संस्कृत: छेदने खण्डने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खुर् 📚 | (= √ क्षुर्, छुर्) cl. 6. P. ˚रति, to cut, cut up, break in pieces, Dh… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड