॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: गया हुआ, व्यतीत, सदा के लिए गया हुआ
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
व्युत्पत्ति: गम्+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गता | गते | गताः |
| द्वितीया | गताम् | गते | गताः |
| तृतीया | गतया | गताभ्याम् | गताभिः |
| चतुर्थी | गतायै | गताभ्याम् | गताभ्यः |
| पञ्चमी | गतायाः | गताभ्याम् | गताभ्यः |
| षष्ठी | गतायाः | गतयोः | गतानाम् |
| सप्तमी | गतायाम् | गतयोः | गतासु |
| सम्बोधन | हे गते | हे गते | हे गताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गच्छति | गच्छतः | गच्छन्ति |
| मध्यम | गच्छसि | गच्छथः | गच्छथ |
| उत्तम | गच्छामि | गच्छावः | गच्छामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गच्छति · लिट्: जगाम · लुट्: गन्ता · लृट्: गमिष्यति · लोट्: गच्छतात् · लङ्: अगच्छत् · विधिलिङ्: गच्छेत् · आशीर्लिङ्: गम्यात् · लुङ्: अगमत् · लृङ्: अगमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गमन · ण्वुल्: गामकः · तृच्: गन्ता · यत्: गम्यः · तव्य: गन्तव्यः · अनीयर्: गमनीयः · क्त: गतः · क्तवतु: गतवान् · शतृ: गच्छन् · स्य-शतृ: गमिष्यन् · क्त्वा: गत्वा · ल्यप्: प्रगत्य · तुमुन्: गन्तुम् · णमुल्: गामम् · घञ्: गामः · क्तिन्: गति · क्वसु: जग्मिवान्
अर्थ: ब्रह्मा
संस्कृत: जलम्, शिरः · पर्याय: ब्रह्मन्, आत्मभू, सुरज्येष्ठ, परमेष्ठिन्, पितामह
व्युत्पत्ति: कच्-ड (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कम् | के | कानि |
| द्वितीया | कम् | के | कानि |
| तृतीया | केन | काभ्याम् | कैः |
| चतुर्थी | काय | काभ्याम् | केभ्यः |
| पञ्चमी | कात् / काद् | काभ्याम् | केभ्यः |
| षष्ठी | कस्य | कयोः | कानाम् |
| सप्तमी | के | कयोः | केषु |
| सम्बोधन | हे क | हे के | हे कानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
गताम् 📚 ➤ गया हुआ, व्यतीत, सदा के लिए गया हुआ
संस्कृत: गतौ
क 📚 ➤ ब्रह्मा
संस्कृत: जलम्, शिरः · पर्याय: ब्रह्मन्, आत्मभू, सुरज्येष्ठ, परमेष्ठिन्, पितामह
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गता 📚 | पु † संज्ञा दे॰ 'गात' | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| गतांक | गताम् + क | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड