॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दोष लगाना, निन्दा करना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: विनिन्दने
अंग्रेज़ी: to blame, to criticize
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गर्हति / गर्हयति | गर्हतः / गर्हयतः | गर्हन्ति / गर्हयन्ति |
| मध्यम | गर्हयसि / गर्हसि | गर्हथः / गर्हयथः | गर्हथ / गर्हयथ |
| उत्तम | गर्हयामि / गर्हामि | गर्हयावः / गर्हावः | गर्हयामः / गर्हामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गर्हति · लट् (आत्मने.): गर्हयते · लिट्: गर्हयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): गर्हयाञ्चक्रे · लुट्: गर्हयिता · लुट् (आत्मने.): गर्हयिता · लृट्: गर्हयिष्यति · लृट् (आत्मने.): गर्हयिष्यते · लोट्: गर्हतात् · लोट् (आत्मने.): गर्हयताम् · लङ्: अगर्हत् · लङ् (आत्मने.): अगर्हयत · विधिलिङ्: गर्हयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): गर्हयेत · आशीर्लिङ्: गर्ह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गर्हयिषीष्ट · लुङ्: अगर्हीत् · लुङ् (आत्मने.): अजगर्हत · लृङ्: अगर्हयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अगर्हयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गर्हण · ण्वुल्: गर्हकः · तृच्: गर्हिता · यत्: गर्ह्यः · ण्यत्: गर्ह्यः · तव्य: गर्हितव्यः · अनीयर्: गर्हणीयः · क्त: गर्हितः · क्तवतु: गर्हितवान् · शतृ: गर्हन् · स्य-शतृ: गर्हिष्यन् · शानच्: गर्हयमाणः · क्त्वा: गर्हित्वा · ल्यप्: प्रगर्ह्य · तुमुन्: गर्हितुम् · णमुल्: गर्हम् · घञ्: गर्हः · क्तिन्: गर्ढि · क्वसु: जगर्ह्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गर्ह्य | अव्यय — गर्ह् + णिच्+ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त)) 📚 अन्य सम्भावना: अव्यय — गर्ह् + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) | अव्यय — गृह् + णिच्+ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त)) |
गर्ह्य 📚 ➤ दोष लगाना, निन्दा करना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: विनिन्दने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गर्ह् 📚 | cl. 1. 10.P. Ā. ˚हति, ˚हते, ˚हयति, ˚हयते (the Ā. is more common than P… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड