॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खाना, निगलना
संस्कृत: निगरणे
अंग्रेज़ी: to eat, to swallow
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गिरति / गिलति | गिरतः / गिलतः | गिरन्ति / गिलन्ति |
| मध्यम | गिरसि / गिलसि | गिरथः / गिलथः | गिरथ / गिलथ |
| उत्तम | गिरामि / गिलामि | गिरावः / गिलावः | गिरामः / गिलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गिरति · लिट्: जगार · लुट्: गरिता · लृट्: गरिष्यति · लोट्: गिरतात् · लङ्: अगिरत् · विधिलिङ्: गिरेत् · आशीर्लिङ्: गीर्यात् · लुङ्: अगारीत् · लृङ्: अगरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गलन · ण्वुल्: गालकः · तृच्: गलीता · ण्यत्: गार्यः · तव्य: गलीतव्यः · अनीयर्: गलनीयः · क्त: गीर्णः · क्तवतु: गीर्णवान् · शतृ: गिलन् · स्य-शतृ: गलीष्यन् · क्त्वा: गीर्त्वा · ल्यप्: प्रगीर्य · तुमुन्: गलीतुम् · णमुल्: गालम् · क्तिन्: गीर्णि · क्वसु: जिगीर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गिरति | गॄ धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: गिरत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गॄ + शतृ | गिरत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गॄ + शतृ |
गिरति ➤ खाना, निगलना
संस्कृत: निगरणे
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड