॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रहना, वास करना, बसना, आमंत्रण करना
संस्कृत: पूर्वनिकेतने
अंग्रेज़ी: to dwell, to reside, to stay, to invite
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गूर्दयति | गूर्दयतः | गूर्दयन्ति |
| मध्यम | गूर्दयसि | गूर्दयथः | गूर्दयथ |
| उत्तम | गूर्दयामि | गूर्दयावः | गूर्दयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गूर्दयति · लट् (आत्मने.): गूर्दयते · लिट्: गूर्दयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): गूर्दयाञ्चक्रे · लुट्: गूर्दयिता · लुट् (आत्मने.): गूर्दयिता · लृट्: गूर्दयिष्यति · लृट् (आत्मने.): गूर्दयिष्यते · लोट्: गूर्दयतात् · लोट् (आत्मने.): गूर्दयताम् · लङ्: अगूर्दयत् · लङ् (आत्मने.): अगूर्दयत · विधिलिङ्: गूर्दयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): गूर्दयेत · आशीर्लिङ्: गूर्द्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गूर्दयिषीष्ट · लुङ्: अजुगूर्दत् · लुङ् (आत्मने.): अजुगूर्दत · लृङ्: अगूर्दयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अगूर्दयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गूर्दन · ण्वुल्: गूर्दकः · तृच्: गूर्दयिता · यत्: गूर्द्यः · तव्य: गूर्दयितव्यः · अनीयर्: गूर्दनीयः · क्त: गूर्दितः · क्तवतु: गूर्दितवान् · शतृ: गूर्दयन् · स्य-शतृ: गूर्दयिष्यन् · शानच्: गूर्दयमानः · क्त्वा: गूर्दयित्वा · ल्यप्: प्रगूर्द्य · तुमुन्: गूर्दयितुम् · णमुल्: गूर्दम् · क्तिन्: गूर्ति · क्वसु: गूर्दयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गूर्दयति | गूद् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: गूद् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) | गूर्द् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) |
गूर्दयति ➤ रहना, वास करना, बसना, आमंत्रण करना
संस्कृत: पूर्वनिकेतने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड