॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बोलना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: भाषायाम्
अंग्रेज़ी: = °पयत्, Gīt. vi, 12.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गोपत् / गोपद् | गोपती | गोपन्ति |
| द्वितीया | गोपत् / गोपद् | गोपती | गोपन्ति |
| तृतीया | गोपता | गोपद्भ्याम् | गोपद्भिः |
| चतुर्थी | गोपते | गोपद्भ्याम् | गोपद्भ्यः |
| पञ्चमी | गोपतः | गोपद्भ्याम् | गोपद्भ्यः |
| षष्ठी | गोपतः | गोपतोः | गोपताम् |
| सप्तमी | गोपति | गोपतोः | गोपत्सु |
| सम्बोधन | हे गोपत् / हे गोपद् | हे गोपती | हे गोपन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गोपति / गोपयति | गोपतः / गोपयतः | गोपन्ति / गोपयन्ति |
| मध्यम | गोपयसि / गोपसि | गोपथः / गोपयथः | गोपथ / गोपयथ |
| उत्तम | गोपयामि / गोपामि | गोपयावः / गोपावः | गोपयामः / गोपामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गोपति · लट् (आत्मने.): गोपयते · लिट्: गोपयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): गोपयाञ्चक्रे · लुट्: गोपयिता · लुट् (आत्मने.): गोपयिता · लृट्: गोपयिष्यति · लृट् (आत्मने.): गोपयिष्यते · लोट्: गोपतात् · लोट् (आत्मने.): गोपयताम् · लङ्: अगोपत् · लङ् (आत्मने.): अगोपयत · विधिलिङ्: गोपयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): गोपयेत · आशीर्लिङ्: गुप्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गोपयिषीष्ट · लुङ्: अगोपीत् · लुङ् (आत्मने.): अजूगुपत · लृङ्: अगोपयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अगोपयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गोपन · ण्वुल्: गोपकः · तृच्: गोपिता · यत्: गोप्यः · ण्यत्: गोप्यः · तव्य: गोपितव्यः · अनीयर्: गोपनीयः · क्त: गुपितः · क्तवतु: गुपितवान् · शतृ: गोपन् · स्य-शतृ: गोपिष्यन् · शानच्: गोपयमानः · क्त्वा: गुपित्वा · ल्यप्: प्रगुप्य · तुमुन्: गोपितुम् · णमुल्: गोपम् · घञ्: गोपः · क्तिन्: गुप्ति · क्वसु: जुगुप्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| गोपता | गोपत् (नपुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गुप् + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: गोपत् (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गुप् + शतृ | गोपता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
गोपता 📚 ➤ बोलना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: भाषायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गोपत् 📚 | mfn. = ˚पयत्, Gīt. vi, 12 | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड