॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: म्लान होना, ग्लानियुक्त होना, जम्हाई लेना
संस्कृत: हर्षक्षये
अंग्रेज़ी: to be tired, to wane, to be fatigued, to be exhausted
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ग्लायति | ग्लायतः | ग्लायन्ति |
| मध्यम | ग्लायसि | ग्लायथः | ग्लायथ |
| उत्तम | ग्लायामि | ग्लायावः | ग्लायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ग्लायति · लिट्: जग्लौ · लुट्: ग्लाता · लृट्: ग्लास्यति · लोट्: ग्लायतात् · लङ्: अग्लायत् · विधिलिङ्: ग्लायेत् · आशीर्लिङ्: ग्लायात् · लुङ्: अग्लासीत् · लृङ्: अग्लास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ग्लान · ण्वुल्: ग्लायकः · तृच्: ग्लाता · यत्: ग्लेयः · तव्य: ग्लातव्यः · अनीयर्: ग्लानीयः · क्त: ग्लानः · क्तवतु: ग्लानवान् · शतृ: ग्लायन् · स्य-शतृ: ग्लास्यन् · क्त्वा: ग्लात्वा · ल्यप्: प्रग्लाय · तुमुन्: ग्लातुम् · णमुल्: ग्लायम् · घञ्: ग्लायः · क्तिन्: ग्लाति · क्वसु: जग्लिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ग्लायति | ग्लै धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: ग्लायत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ग्लै + शतृ | ग्लायत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ग्लै + शतृ |
ग्लायति ➤ म्लान होना, ग्लानियुक्त होना, जम्हाई लेना
संस्कृत: हर्षक्षये
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड