॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दुःख व आनन्द में लीन होना
संस्कृत: मदे
अंग्रेज़ी: to be involved in sorrow, to be invoked in happiness
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चकाड | चकडतुः | चकडुः |
| मध्यम | चकडिथ | चकडथुः | चकड |
| उत्तम | चकड / चकाड | चकडिव | चकडिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कडति · लिट्: चकाड · लुट्: कडिता · लृट्: कडिष्यति · लोट्: कडतात् · लङ्: अकडत् · विधिलिङ्: कडेत् · आशीर्लिङ्: कड्यात् · लुङ्: अकडीत् · लृङ्: अकडिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कडन · ण्वुल्: काडकः · तृच्: कडिता · ण्यत्: काड्यः · तव्य: कडितव्यः · अनीयर्: कडनीयः · क्त: कडितः · क्तवतु: कडितवान् · शतृ: कडन् · स्य-शतृ: कडिष्यन् · क्त्वा: कडित्वा · ल्यप्: प्रकड्य · तुमुन्: कडितुम् · णमुल्: काडम् · घञ्: काडः · क्तिन्: कट्टि · क्वसु: चकड्वान्
अर्थ: भेड़
व्युत्पत्ति: उर्+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | उरः | उरौ | उराः |
| द्वितीया | उरम् | उरौ | उरान् |
| तृतीया | उरेण | उराभ्याम् | उरैः |
| चतुर्थी | उराय | उराभ्याम् | उरेभ्यः |
| पञ्चमी | उरात् / उराद् | उराभ्याम् | उरेभ्यः |
| षष्ठी | उरस्य | उरयोः | उराणाम् |
| सप्तमी | उरे | उरयोः | उरेषु |
| सम्बोधन | हे उर | हे उरौ | हे उराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कड् 📚 | cl. 1. P. कडति, to be confused or disturbed by pleasure or pain; to be… | 🔵🟣 |
| उर 📚 | वक्षस्थल । छाती । यौ॰—उरोज । मुहा॰—उर आनना वा लाना = छाती से लगाना । आ… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चकडोर | चकड + उर | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड