॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शान्त करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: सान्त्वने
अंग्रेज़ी: to console,to sooth,to pacify
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चपता | चपते | चपताः |
| द्वितीया | चपताम् | चपते | चपताः |
| तृतीया | चपतया | चपताभ्याम् | चपताभिः |
| चतुर्थी | चपतायै | चपताभ्याम् | चपताभ्यः |
| पञ्चमी | चपतायाः | चपताभ्याम् | चपताभ्यः |
| षष्ठी | चपतायाः | चपतयोः | चपतानाम् |
| सप्तमी | चपतायाम् | चपतयोः | चपतासु |
| सम्बोधन | हे चपते | हे चपते | हे चपताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चपति | चपतः | चपन्ति |
| मध्यम | चपसि | चपथः | चपथ |
| उत्तम | चपामि | चपावः | चपामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चपति · लिट्: चचाप · लुट्: चपिता · लृट्: चपिष्यति · लोट्: चपतात् · लङ्: अचपत् · विधिलिङ्: चपेत् · आशीर्लिङ्: चप्यात् · लुङ्: अचपीत् · लृङ्: अचपिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चपन · ण्वुल्: चापकः · तृच्: चपिता · यत्: चप्यः · तव्य: चपितव्यः · अनीयर्: चपनीयः · क्त: चपितः · क्तवतु: चपितवान् · शतृ: चपन् · स्य-शतृ: चपिष्यन् · क्त्वा: चपित्वा · ल्यप्: प्रचप्य · तुमुन्: चपितुम् · णमुल्: चापम् · घञ्: चापः · क्तिन्: चप्ति · क्वसु: चेपिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चपता | चपता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चप् + अच् · तद्धित: चप + तल् (भाववाचक) 📚 अन्य सम्भावना: चपता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चप् + अच् · तद्धित: चप + तल् (भाववाचक) | चपता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: चप् + अच् · तद्धित: चप + तल् (भाववाचक) |
चपता 📚 ➤ शान्त करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: सान्त्वने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चपता 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड