॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रसतात् / रसताद् / रसतु | रसताम् | रसन्तु |
| मध्यम | रस / रसतात् / रसताद् | रसतम् | रसत |
| उत्तम | रसानि | रसाव | रसाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रसति · लिट्: ररास · लुट्: रसिता · लृट्: रसिष्यति · लोट्: रसतात् · लङ्: अरसत् · विधिलिङ्: रसेत् · आशीर्लिङ्: रस्यात् · लुङ्: अरसीत् · लृङ्: अरसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रसन · ण्वुल्: रासकः · तृच्: रसिता · ण्यत्: रास्यः · तव्य: रसितव्यः · अनीयर्: रसनीयः · क्त: रसितः · क्तवतु: रसितवान् · शतृ: रसन् · स्य-शतृ: रसिष्यन् · क्त्वा: रसित्वा · ल्यप्: प्ररस्य · तुमुन्: रसितुम् · णमुल्: रासम् · घञ्: रासः · क्तिन्: रस्ति · क्वसु: रेसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चम-रस | समास: चम + रस् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: रस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: रस (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चम 📚 | m. pl. = चमक-सूक्त, Pāṇ. v, 2, 4, Vārtt. 2, Pat | 🔵🟢🟤 |
| रस् 📚 | (cf. √ 1. रास्) cl. 1. P. (Dhātup. xvii, 63) रसति (rarely Ā. ˚ते; pf. … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड