॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: गर्वीला होना, ठगना, दुष्कर्मी होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: परिकल्कने
अंग्रेज़ी: to be wicked,to be proud,to cheat, to boast
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चहः | चहौ | चहाः |
| द्वितीया | चहम् | चहौ | चहान् |
| तृतीया | चहेन | चहाभ्याम् | चहैः |
| चतुर्थी | चहाय | चहाभ्याम् | चहेभ्यः |
| पञ्चमी | चहात् / चहाद् | चहाभ्याम् | चहेभ्यः |
| षष्ठी | चहस्य | चहयोः | चहानाम् |
| सप्तमी | चहे | चहयोः | चहेषु |
| सम्बोधन | हे चह | हे चहौ | हे चहाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चहति | चहतः | चहन्ति |
| मध्यम | चहसि | चहथः | चहथ |
| उत्तम | चहामि | चहावः | चहामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चहति · लिट्: चचाह · लुट्: चहिता · लृट्: चहिष्यति · लोट्: चहतात् · लङ्: अचहत् · विधिलिङ्: चहेत् · आशीर्लिङ्: चह्यात् · लुङ्: अचहीत् · लृङ्: अचहिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चहन · ण्वुल्: चाहकः · तृच्: चहिता · ण्यत्: चाह्यः · तव्य: चहितव्यः · अनीयर्: चहनीयः · क्त: चहितः · क्तवतु: चहितवान् · शतृ: चहन् · स्य-शतृ: चहिष्यन् · क्त्वा: चहित्वा · ल्यप्: प्रचह्य · तुमुन्: चहितुम् · णमुल्: चाहम् · घञ्: चाहः · क्तिन्: चाढि · क्वसु: चेहिवान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to wander
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आट | आटतुः | आटुः |
| मध्यम | आटिथ | आटथुः | आट |
| उत्तम | आट | आटिव | आटिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अटति · लिट्: आट · लुट्: अटिता · लृट्: अटिष्यति · लोट्: अटतात् · लङ्: आटत् · विधिलिङ्: अटेत् · आशीर्लिङ्: अट्यात् · लुङ्: आटीत् · लृङ्: आटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अटन · ण्वुल्: आटकः · तृच्: अटिता · ण्यत्: आट्यः · तव्य: अटितव्यः · अनीयर्: अटनीयः · क्त: अटितः · क्तवतु: अटितवान् · शतृ: अटन् · स्य-शतृ: अटिष्यन् · क्त्वा: अटित्वा · ल्यप्: प्राट्य · तुमुन्: अटितुम् · णमुल्: आटम् · घञ्: आटः · क्तिन्: अट्टि · क्वसु: आटिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चह-चह | समास: चह + चह तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: चह (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चह् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: चह (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चह् + अच् |
| आट | अट् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आट (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | आट (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
चहचह 📚चह ➤ चह (गर्वीला होना, ठगना, दुष्कर्मी होना (कर्तृवाचक कृद…) + चह (गर्वीला होना, ठगना, दुष्कर्मी होना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: परिकल्कने
आट 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चह 📚 | नदी के किनारे कच्चे घाटों पर लकड़ियाँ गाड़कर और घासफूस तथा बालू आदि से… | 🟠🟢🟤 |
| अट् 📚 | cl. 1. P. Ā. अटति, ˚ते, आट, अटिष्यति, आटीत्, अटितुम्, to roam, wander … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चहचहाट | चह + आट | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड