॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ठगना, दुष्कर्मी होना
संस्कृत: परिकल्कने
अंग्रेज़ी: to cheat, to do misdeed
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अचीचहत | अचीचहेताम् | अचीचहन्त |
| मध्यम | अचीचहथाः | अचीचहेथाम् | अचीचहध्वम् |
| उत्तम | अचीचहे | अचीचहावहि | अचीचहामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चहयति · लट् (आत्मने.): चहयते · लिट्: चहयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): चहयाञ्चक्रे · लुट्: चहयिता · लुट् (आत्मने.): चहयिता · लृट्: चहयिष्यति · लृट् (आत्मने.): चहयिष्यते · लोट्: चहयतात् · लोट् (आत्मने.): चहयताम् · लङ्: अचहयत् · लङ् (आत्मने.): अचहयत · विधिलिङ्: चहयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): चहयेत · आशीर्लिङ्: चह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चहयिषीष्ट · लुङ्: अचीचहत् · लुङ् (आत्मने.): अचीचहत · लृङ्: अचहयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अचहयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चहन · ण्वुल्: चहकः · तृच्: चहयिता · यत्: चह्यः · तव्य: चहयितव्यः · अनीयर्: चहनीयः · क्त: चहितः · क्तवतु: चहितवान् · शतृ: चहयन् · स्य-शतृ: चहयिष्यन् · शानच्: चहयमानः · क्त्वा: चहयित्वा · ल्यप्: प्रचहय्य · तुमुन्: चहयितुम् · णमुल्: चाहम् · क्तिन्: चाढि · क्वसु: चहयाम्बभूवान्
अर्थ: इल्-अच्,टाप्
संस्कृत: भूमिः, गौः, वचनम् · पर्याय: भू, भूमि, अचला, अनन्ता, रसा
व्युत्पत्ति: इल्-क-टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | इला | इले | इलाः |
| द्वितीया | इलाम् | इले | इलाः |
| तृतीया | इलया | इलाभ्याम् | इलाभिः |
| चतुर्थी | इलायै | इलाभ्याम् | इलाभ्यः |
| पञ्चमी | इलायाः | इलाभ्याम् | इलाभ्यः |
| षष्ठी | इलायाः | इलयोः | इलानाम् |
| सप्तमी | इलायाम् | इलयोः | इलासु |
| सम्बोधन | हे इले | हे इले | हे इलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चहि | चह् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: चह धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| इला | इला (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 |
चहि 📚 ➤ ठगना, दुष्कर्मी होना
संस्कृत: परिकल्कने
इला 📚 ➤ इल्-अच्,टाप्
संस्कृत: भूमिः, गौः, वचनम् · पर्याय: भू, भूमि, अचला, अनन्ता, रसा
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चह् 📚 | cl. 1. 10. ˚हति, ˚हयति (aor. अचहीत्, Vop. viii, 80), to cheat, Dhātup.… | 🔵🟣 |
| इला 📚 | पृथ्वी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| इला |
पृथ्वी के और नाम (२.१.४) — विपुला, गह्वरी, धात्री, गो, कुम्भिनी, क्षमा, भूतधात्री, रत्नगर्भा |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चहीला | चहि + इला | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड