॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: और, भी, तथा, इसके अतिरिक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: जाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रायणम् | रायणे | रायणानि |
| द्वितीया | रायणम् | रायणे | रायणानि |
| तृतीया | रायणेन | रायणाभ्याम् | रायणैः |
| चतुर्थी | रायणाय | रायणाभ्याम् | रायणेभ्यः |
| पञ्चमी | रायणात् / रायणाद् | रायणाभ्याम् | रायणेभ्यः |
| षष्ठी | रायणस्य | रायणयोः | रायणानाम् |
| सप्तमी | रायणे | रायणयोः | रायणेषु |
| सम्बोधन | हे रायण | हे रायणे | हे रायणानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रयते | रयेते | रयन्ते |
| मध्यम | रयसे | रयेथे | रयध्वे |
| उत्तम | रये | रयावहे | रयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): रयते · लिट् (आत्मने.): रेये · लुट् (आत्मने.): रयिता · लृट् (आत्मने.): रयिष्यते · लोट् (आत्मने.): रयताम् · लङ् (आत्मने.): अरयत · विधिलिङ् (आत्मने.): रयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अरयिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अरयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रयण · ण्वुल्: रायकः · तृच्: रयिता · ण्यत्: राय्यः · तव्य: रयितव्यः · अनीयर्: रयणीयः · क्त: रयितः · क्तवतु: रयितवान् · शानच्: रयमाणः · क्त्वा: रयित्वा · ल्यप्: प्ररय्य · तुमुन्: रयितुम् · णमुल्: रायम् · घञ्: रायः · क्तिन्: र्ति · क्वसु: र्वान्
च 📚 ➤ और, भी, तथा, इसके अतिरिक्त
आरायण 📚 ➤ जाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रायण 📚 | पीड़ा । दर्द | 🟠🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चारायण | च + आरायण | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड