॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सहन करना, सहना, उतावला होना, असहिष्णु होना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: आमर्षणे
अंग्रेज़ी: to tolerate, to suffer, to be eager, to be hasty, to be intolerant
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चीकनम् | चीकने | चीकनानि |
| द्वितीया | चीकनम् | चीकने | चीकनानि |
| तृतीया | चीकनेन | चीकनाभ्याम् | चीकनैः |
| चतुर्थी | चीकनाय | चीकनाभ्याम् | चीकनेभ्यः |
| पञ्चमी | चीकनात् / चीकनाद् | चीकनाभ्याम् | चीकनेभ्यः |
| षष्ठी | चीकनस्य | चीकनयोः | चीकनानाम् |
| सप्तमी | चीकने | चीकनयोः | चीकनेषु |
| सम्बोधन | हे चीकन | हे चीकने | हे चीकनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चीकति / चीकयति | चीकतः / चीकयतः | चीकन्ति / चीकयन्ति |
| मध्यम | चीकयसि / चीकसि | चीकथः / चीकयथः | चीकथ / चीकयथ |
| उत्तम | चीकयामि / चीकामि | चीकयावः / चीकावः | चीकयामः / चीकामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चीकति · लट् (आत्मने.): चीकयते · लिट्: चिचीक · लिट् (आत्मने.): चीकयाञ्चक्रे · लुट्: चीकयिता · लुट् (आत्मने.): चीकयिता · लृट्: चीकयिष्यति · लृट् (आत्मने.): चीकयिष्यते · लोट्: चीकतात् · लोट् (आत्मने.): चीकयताम् · लङ्: अचीकत् · लङ् (आत्मने.): अचीकयत · विधिलिङ्: चीकयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): चीकयेत · आशीर्लिङ्: चीक्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चीकयिषीष्ट · लुङ्: अचीकीत् · लुङ् (आत्मने.): अचीचिकत · लृङ्: अचीकयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अचीकयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चीकन · ण्वुल्: चीककः · तृच्: चीकिता · यत्: चीक्यः · ण्यत्: चीक्यः · तव्य: चीकितव्यः · अनीयर्: चीकनीयः · क्त: चीकितः · क्तवतु: चीकितवान् · शतृ: चीकन् · स्य-शतृ: चीकिष्यन् · शानच्: चीकयमानः · क्त्वा: चीकित्वा · ल्यप्: प्रचीक्य · तुमुन्: चीकितुम् · णमुल्: चीकम् · घञ्: चीकः · क्तिन्: चीक्ति · क्वसु: चिचीक्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चीकनम् | चीकन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: चीक् + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: चीकन (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: चीक् + ल्युट् | कन् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लुङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन · णिजन्त (प्रेरणार्थक) (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
चीकनम् 📚 ➤ सहन करना, सहना, उतावला होना, असहिष्णु होना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: आमर्षणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चीकन 📚 | † वि॰ दे॰ 'चिकना' | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड