॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ड चन्द्रमा
संस्कृत: पर्याय: उत, अपि
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चः | चौ | चाः |
| द्वितीया | चम् | चौ | चान् |
| तृतीया | चेन | चाभ्याम् | चैः |
| चतुर्थी | चाय | चाभ्याम् | चेभ्यः |
| पञ्चमी | चात् / चाद् | चाभ्याम् | चेभ्यः |
| षष्ठी | चस्य | चयोः | चानाम् |
| सप्तमी | चे | चयोः | चेषु |
| सम्बोधन | हे च | हे चौ | हे चाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: पीने वाला
व्युत्पत्ति: पा+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पा | पे | पाः |
| द्वितीया | पाम् | पे | पाः |
| तृतीया | पया | पाभ्याम् | पाभिः |
| चतुर्थी | पायै | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| पञ्चमी | पायाः | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| षष्ठी | पायाः | पयोः | पानाम् |
| सप्तमी | पायाम् | पयोः | पासु |
| सम्बोधन | हे पे | हे पे | हे पाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
विधिलिङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | इयात् / इयाद् | इयाताम् | इयुः |
| मध्यम | इयाः | इयातम् | इयात |
| उत्तम | इयाम् | इयाव | इयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एति · लिट्: इयाय · लुट्: एता · लृट्: एष्यति · लोट्: इतात् · लङ्: ऐत् · विधिलिङ्: इयात् · आशीर्लिङ्: ईयात् · लुङ्: अगात् · लृङ्: ऐष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: एता · यत्: एयः · तव्य: एतव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: इतः · क्तवतु: इतवान् · शतृ: यन् · स्य-शतृ: एष्यन् · क्त्वा: इत्वा · ल्यप्: प्रेत्य · तुमुन्: एतुम् · णमुल्: आयम् · क्तिन्: इति · क्वसु: ईयिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चौ | च (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन 📚 अन्य सम्भावना: च (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन | च (पुं.) — सम्बोधन, द्विवचन |
| पा | पा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: पै + अच्) अन्य सम्भावना: पा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन |
| एयाः | आ + इ धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — विधिलिङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: एया (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: इ + यत् | एया (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: इ + यत् |
चौ 📚 ➤ ड चन्द्रमा
संस्कृत: पर्याय: उत, अपि
पा 📚 ➤ पीने वाला
एयाः 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| चौपैया | पा + एयाः | वृद्धि | वृद्धिरेचि (६.१.८८) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड