॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: काटना, कतरना
संस्कृत: छेदने
अंग्रेज़ी: to cut,to mow
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
आशीर्लिङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | छायात् / छायाद् | छायास्ताम् | छायासुः |
| मध्यम | छायाः | छायास्तम् | छायास्त |
| उत्तम | छायासम् | छायास्व | छायास्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: छ्यति · लिट्: चच्छौ · लुट्: छाता · लृट्: छास्यति · लोट्: छ्यतात् · लङ्: अच्छ्यत् · विधिलिङ्: छ्येत् · आशीर्लिङ्: छायात् · लुङ्: अच्छात् · लृङ्: अच्छास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: छान · ण्वुल्: छायकः · तृच्: छाता · यत्: छेयः · तव्य: छातव्यः · अनीयर्: छानीयः · क्त: छितः · क्तवतु: छितवान् · शतृ: छ्यन् · स्य-शतृ: छास्यन् · क्त्वा: छित्वा · ल्यप्: प्रच्छाय · तुमुन्: छातुम् · णमुल्: छायम् · घञ्: छायः · क्तिन्: छिति · क्वसु: चच्छिवान्
अर्थ: संबं . समास में प्रथम पद के रुप में प्रयुक्त
व्युत्पत्ति: अप्-जल-का
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अपम् | अपे | अपानि |
| द्वितीया | अपम् | अपे | अपानि |
| तृतीया | अपेन | अपाभ्याम् | अपैः |
| चतुर्थी | अपाय | अपाभ्याम् | अपेभ्यः |
| पञ्चमी | अपात् / अपाद् | अपाभ्याम् | अपेभ्यः |
| षष्ठी | अपस्य | अपयोः | अपानाम् |
| सप्तमी | अपे | अपयोः | अपेषु |
| सम्बोधन | हे अप | हे अपे | हे अपानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
छायात् 📚 ➤ काटना, कतरना
संस्कृत: छेदने
अप 📚 ➤ संबं . समास में प्रथम पद के रुप में प्रयुक्त
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| छ् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अपा 📚 | पु संज्ञा स्त्री॰ आत्मभाव । अहंकार । गर्व । घमंड | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| छायातप | छायात् + अप | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड