॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: छेद करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: छेदने
अंग्रेज़ी: to cut, to pierce
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | छुटन् | छुटन्तौ | छुटन्तः |
| द्वितीया | छुटन्तम् | छुटन्तौ | छुटतः |
| तृतीया | छुटता | छुटद्भ्याम् | छुटद्भिः |
| चतुर्थी | छुटते | छुटद्भ्याम् | छुटद्भ्यः |
| पञ्चमी | छुटतः | छुटद्भ्याम् | छुटद्भ्यः |
| षष्ठी | छुटतः | छुटतोः | छुटताम् |
| सप्तमी | छुटति | छुटतोः | छुटत्सु |
| सम्बोधन | हे छुटन् | हे छुटन्तौ | हे छुटन्तः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | छुटति | छुटतः | छुटन्ति |
| मध्यम | छुटसि | छुटथः | छुटथ |
| उत्तम | छुटामि | छुटावः | छुटामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: छुटति · लिट्: चुच्छोट · लुट्: छुटिता · लृट्: छुटिष्यति · लोट्: छुटतात् · लङ्: अच्छुटत् · विधिलिङ्: छुटेत् · आशीर्लिङ्: छुट्यात् · लुङ्: अच्छुटीत् · लृङ्: अच्छुटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: छुटन · ण्वुल्: छोटकः · तृच्: छुटिता · ण्यत्: छोट्यः · तव्य: छुटितव्यः · अनीयर्: छुटनीयः · क्त: छुटितः · क्तवतु: छुटितवान् · शतृ: छुटन् · स्य-शतृ: छुटिष्यन् · क्त्वा: छुटित्वा · ल्यप्: प्रच्छुट्य · तुमुन्: छुटितुम् · णमुल्: छोटम् · घञ्: छोटः · क्तिन्: छुट्टि · क्वसु: चुच्छुट्वान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
छुटन् 📚 ➤ छेद करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: छेदने
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| छुटत् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| छुटना | छुटन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड