॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बोलना, बकना, जप करना, मन में बोलना
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि मानसे च
अंग्रेज़ी: to speak, to meditate, to mutter, to speak nonsense
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अजपत् / अजपद् | अजपताम् | अजपन् |
| मध्यम | अजपः | अजपतम् | अजपत |
| उत्तम | अजपम् | अजपाव | अजपाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जपति · लिट्: जजाप · लुट्: जपिता · लृट्: जपिष्यति · लोट्: जपतात् · लङ्: अजपत् · विधिलिङ्: जपेत् · आशीर्लिङ्: जप्यात् · लुङ्: अजपीत् · लृङ्: अजपिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जपन · ण्वुल्: जापकः · तृच्: जपिता · यत्: जप्यः · तव्य: जपितव्यः · अनीयर्: जपनीयः · क्त: जपितः · क्तवतु: जपितवान् · शतृ: जपन् · स्य-शतृ: जपिष्यन् · क्त्वा: जपित्वा · ल्यप्: प्रजप्य · तुमुन्: जपितुम् · णमुल्: जापम् · घञ्: जापः · क्तिन्: जप्ति · क्वसु: जेपिवान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| जपन् | जप् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, प्रथम पुरुष, बहुवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: जपत् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: जप् + शतृ | जपत् (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: जप् + शतृ |
| आ | अव्ययम् 📚 अन्य सम्भावना: ऋ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | ऌ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
जपन् 📚 ➤ बोलना, बकना, जप करना, मन में बोलना
संस्कृत: व्यक्तायां वाचि मानसे च
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जप् 📚 | cl. 1. जपति (rarely Ā. ŚāṅkhŚr. iii, 6, 4; MBh. iii, xiii; pf. जजाप; … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| जपना | जपन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड