॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चाल
व्युत्पत्ति: जू+क्विप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | जूः | ज्वौ | ज्वः |
| द्वितीया | जूम् | ज्वौ | जूः |
| तृतीया | ज्वा | जूभ्याम् | जूभिः |
| चतुर्थी | ज्वै | जूभ्याम् | जूभ्यः |
| पञ्चमी | ज्वाः | जूभ्याम् | जूभ्यः |
| षष्ठी | ज्वाः | ज्वोः | जूनाम् |
| सप्तमी | ज्वाम् | ज्वोः | जूषु |
| सम्बोधन | हे जु | हे ज्वौ | हे ज्वः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: बोलना
संस्कृत: भाषायाम्
अंग्रेज़ी: to speak, to talk
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लोकतात् / लोकताद् / लोकतु / लोकयतात् / लोकयताद् / लोकयतु | लोकताम् / लोकयताम् | लोकन्तु / लोकयन्तु |
| मध्यम | लोक / लोकतात् / लोकताद् / लोकय / लोकयतात् / लोकयताद् | लोकतम् / लोकयतम् | लोकत / लोकयत |
| उत्तम | लोकयानि / लोकानि | लोकयाव / लोकाव | लोकयाम / लोकाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लोकति · लट् (आत्मने.): लोकयते · लिट्: लुलोक · लिट् (आत्मने.): लोकयाञ्चक्रे · लुट्: लोकयिता · लुट् (आत्मने.): लोकयिता · लृट्: लोकयिष्यति · लृट् (आत्मने.): लोकयिष्यते · लोट्: लोकतात् · लोट् (आत्मने.): लोकयताम् · लङ्: अलोकत् · लङ् (आत्मने.): अलोकयत · विधिलिङ्: लोकयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): लोकयेत · आशीर्लिङ्: लोक्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लोकयिषीष्ट · लुङ्: अलुलोकत् · लुङ् (आत्मने.): अलुलोकत · लृङ्: अलोकयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अलोकयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लोकन · ण्वुल्: लोककः · तृच्: लोकिता · यत्: लोक्यः · ण्यत्: लोक्यः · तव्य: लोकितव्यः · अनीयर्: लोकनीयः · क्त: लोकितः · क्तवतु: लोकितवान् · शतृ: लोकन् · स्य-शतृ: लोकिष्यन् · शानच्: लोकयमानः · क्त्वा: लोकित्वा · ल्यप्: प्रलोक्य · तुमुन्: लोकितुम् · णमुल्: लोकम् · घञ्: लोकः · क्तिन्: लोक्ति · क्वसु: लुलोक्वान्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जू 📚 | एक आदरसूचक शब्द जो ब्रज, बुंदेलखंड, राजपूताना आदि में बडे़ लोगों के ना… | 🟠🔵🟣🟢 |
| लोक् 📚 | (connected with √ 1. रुच्) cl. 1. Ā. (Dhātup. iv, 2), लोकते (pf. लुलोक… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड