॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: चमकना, प्रकाशित होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: भासने
अंग्रेज़ी: to shine
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | जोतः | जोतौ | जोताः |
| द्वितीया | जोतम् | जोतौ | जोतान् |
| तृतीया | जोतेन | जोताभ्याम् | जोतैः |
| चतुर्थी | जोताय | जोताभ्याम् | जोतेभ्यः |
| पञ्चमी | जोतात् / जोताद् | जोताभ्याम् | जोतेभ्यः |
| षष्ठी | जोतस्य | जोतयोः | जोतानाम् |
| सप्तमी | जोते | जोतयोः | जोतेषु |
| सम्बोधन | हे जोत | हे जोतौ | हे जोताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जोतते | जोतेते | जोतन्ते |
| मध्यम | जोतसे | जोतेथे | जोतध्वे |
| उत्तम | जोते | जोतावहे | जोतामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): जोतते · लिट् (आत्मने.): जुजुते · लुट् (आत्मने.): जोतिता · लृट् (आत्मने.): जोतिष्यते · लोट् (आत्मने.): जोतताम् · लङ् (आत्मने.): अजोतत · विधिलिङ् (आत्मने.): जोतेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): जोतिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अजोतिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अजोतिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जोतन · ण्वुल्: जोतकः · तृच्: जोतिता · ण्यत्: जोत्यः · तव्य: जोतितव्यः · अनीयर्: जोतनीयः · क्त: जुतितः · क्तवतु: जुतितवान् · शानच्: जोतमानः · क्त्वा: जुतित्वा · ल्यप्: प्रजुत्य · तुमुन्: जोतितुम् · णमुल्: जोतम् · घञ्: जोतः · क्तिन्: जुत्ति · क्वसु: जुजुत्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| जोताः | जोत (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: जुत् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: जोत (पुं.) — सम्बोधन, बहुवचन · कृदन्त: जुत् + घञ् |
जोताः 📚 ➤ चमकना, प्रकाशित होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: भासने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जोत 📚 | वह चमड़े का तस्मा या रस्सी जिसका एक सिरा घोड़े, बैल आदि जोते जानेवाला … | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड