॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विचार करना, चाहना, पीड़ा करना, मार डालना, तर्क करना, सुख देना, संतुष्ट होना
संस्कृत: परितर्कणे परितर्पणे च
अंग्रेज़ी: to think, to wish, to kill, to destroy, to guess, to make happy, to satisfy, to be satisfied
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अजोषत् / अजोषद् / अजोषयत् / अजोषयद् | अजोषताम् / अजोषयताम् | अजोषन् / अजोषयन् |
| मध्यम | अजोषः / अजोषयः | अजोषतम् / अजोषयतम् | अजोषत / अजोषयत |
| उत्तम | अजोषम् / अजोषयम् | अजोषयाव / अजोषाव | अजोषयाम / अजोषाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जोषति · लट् (आत्मने.): जोषयते · लिट्: जुजोष · लिट् (आत्मने.): जोषयाञ्चक्रे · लुट्: जोषयिता · लुट् (आत्मने.): जोषयिता · लृट्: जोषयिष्यति · लृट् (आत्मने.): जोषयिष्यते · लोट्: जोषतात् · लोट् (आत्मने.): जोषयताम् · लङ्: अजोषत् · लङ् (आत्मने.): अजोषयत · विधिलिङ्: जोषयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): जोषयेत · आशीर्लिङ्: जुष्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): जोषयिषीष्ट · लुङ्: अजूजुषत् · लुङ् (आत्मने.): अजूजुषत · लृङ्: अजोषयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अजोषयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जोषण · ण्वुल्: जोषकः · तृच्: जोषिता · यत्: जोष्यः · ण्यत्: जोष्यः · तव्य: जोषितव्यः · अनीयर्: जोषणीयः · क्त: जुषितः · क्तवतु: जुषितवान् · शतृ: जोषन् · स्य-शतृ: जोषिष्यन् · शानच्: जोषयमाणः · क्त्वा: जुषित्वा · ल्यप्: प्रजुष्य · तुमुन्: जोषितुम् · णमुल्: जोषम् · घञ्: जोषः · क्तिन्: जुष्टि · क्वसु: जुजुष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| जोषः | जुष् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: जोष (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
जोषः 📚 ➤ विचार करना, चाहना, पीड़ा करना, मार डालना, तर्क करना, सुख देना, संतुष्ट होना
संस्कृत: परितर्कणे परितर्पणे च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ज् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड