॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: वयोहानौ
अंग्रेज़ी: to grow old
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अझारीत् / अझारीद् | अझारिष्टाम् | अझारिषुः |
| मध्यम | अझारीः | अझारिष्टम् | अझारिष्ट |
| उत्तम | अझारिषम् | अझारिष्व | अझारिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: झृणाति · लिट्: जझार · लुट्: झरिता · लृट्: झरिष्यति · लोट्: झृणातु · लङ्: अझृणात् · विधिलिङ्: झृणीयात् · आशीर्लिङ्: झीर्यात् · लुङ्: अझारीत् · लृङ्: अझरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: झरण · ण्वुल्: झारकः · तृच्: झरीता · ण्यत्: झार्यः · तव्य: झरीतव्यः · अनीयर्: झरणीयः · क्त: झीर्णः · क्तवतु: झीर्णवान् · शतृ: झृणन् · स्य-शतृ: झरीष्यन् · क्त्वा: झीर्त्वा · ल्यप्: प्रझीर्य · तुमुन्: झरीतुम् · णमुल्: झारम् · क्तिन्: झीर्णि · क्वसु: जिझीर्वान्
अर्थ: क्रोध
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| झट-झारि | समास: झट + झॄ तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: झॄ धातु (क्र्यादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: झॄ धातु (दिवादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| इ | अव्ययम् 📚 |
झटझारि 📚झट 📚झॄ ➤ झट (जमा होना, एकत्र होना) + झॄ (to grow old (अंग्रेज़ी कोश))
संस्कृत: वयोहानौ
इ 📚 ➤ क्रोध
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| झट 📚 | तुरंत । उसी समय । तत्क्षण । फौरन । जैसे,—हमारे पहुँचते ही वे झट उठकर च… | 🟠🟢🟤 |
| झॄ 📚 | (= √ जॄ) cl. 4. 9. झीर्यति, झृणाति, to become old, Dhātup. xxvi, 23, x… | 🔵🟣🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| झटझारी | झारि + इ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड