॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, कांपना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ कम्पने च
अंग्रेज़ी: to go,to shake,to tremble
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ईरिका | ईरिके | ईरिकाः |
| द्वितीया | ईरिकाम् | ईरिके | ईरिकाः |
| तृतीया | ईरिकया | ईरिकाभ्याम् | ईरिकाभिः |
| चतुर्थी | ईरिकायै | ईरिकाभ्याम् | ईरिकाभ्यः |
| पञ्चमी | ईरिकायाः | ईरिकाभ्याम् | ईरिकाभ्यः |
| षष्ठी | ईरिकायाः | ईरिकयोः | ईरिकाणाम् |
| सप्तमी | ईरिकायाम् | ईरिकयोः | ईरिकासु |
| सम्बोधन | हे ईरिके | हे ईरिके | हे ईरिकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईर्ते | ईराते | ईरते |
| मध्यम | ईर्षे | ईराथे | ईर्ध्वे |
| उत्तम | ईरे | ईर्वहे | ईर्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईर्ते · लिट् (आत्मने.): ईराञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईरिता · लृट् (आत्मने.): ईरिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईर्ताम् · लङ् (आत्मने.): ऐर्त · विधिलिङ् (आत्मने.): ईरीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईरिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐरिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईरण · ण्वुल्: ईरकः · तृच्: ईरिता · ण्यत्: ईर्यः · तव्य: ईरितव्यः · अनीयर्: ईरणीयः · क्त: ईरितः · क्तवतु: ईरितवान् · शानच्: ईराणः · क्त्वा: ईरित्वा · ल्यप्: प्रेर्य · तुमुन्: ईरितुम् · णमुल्: ईरम् · घञ्: ईरः · क्तिन्: ईर्ति · क्वसु: ईराम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| झि-ईरिका | समास: झि + ईरिका तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: ईरिका (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ईर् + ण्वुल् 📚 अन्य सम्भावना: ईरिका (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: ईर् + ण्वुल् | ईरिका (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: ईर् + ण्वुल् |
झिईरिका 📚झि 📚ईरिका ➤ झि (चन्द्रमा की कला) + ईरिका (जाना, कांपना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: गतौ कम्पने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| झि 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| ईरिका 📚 | स्त्री, वृक्षविशेषः । यथा । ईरिकावणम् । इति णत्वप्रकरणे दुर्गादासः ॥ | 🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| झीरिका | झि + ईरिका | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड