🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:38:56 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

टङ्कति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

टङ्कति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

टङ्कति

अर्थ: बांधना, जोड़ना, टांकना

संस्कृत: बन्धने

अंग्रेज़ी: to bind,to build

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. टङ्क् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. टङ्कता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: टङ्क + तल् (भाववाचक)
  3. टङ्कत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: टङ्क् + शतृ
  4. टङ्कत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: टङ्क् + शतृ

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — टङ्क् (चुरादिगण) · अर्थ: बांधना, जोड़ना, टांकना (बन्धने)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमटङ्कति / टङ्कयतिटङ्कतः / टङ्कयतःटङ्कन्ति / टङ्कयन्ति
मध्यमटङ्कयसि / टङ्कसिटङ्कथः / टङ्कयथःटङ्कथ / टङ्कयथ
उत्तमटङ्कयामि / टङ्कामिटङ्कयावः / टङ्कावःटङ्कयामः / टङ्कामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: टङ्कति · लट् (आत्मने.): टङ्कयते · लिट्: टङ्कयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): टङ्कयाञ्चक्रे · लुट्: टङ्कयिता · लुट् (आत्मने.): टङ्कयिता · लृट्: टङ्कयिष्यति · लृट् (आत्मने.): टङ्कयिष्यते · लोट्: टङ्कतात् · लोट् (आत्मने.): टङ्कयताम् · लङ्: अटङ्कत् · लङ् (आत्मने.): अटङ्कयत · विधिलिङ्: टङ्कयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): टङ्कयेत · आशीर्लिङ्: टङ्क्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): टङ्कयिषीष्ट · लुङ्: अटङ्कीत् · लुङ् (आत्मने.): अटटङ्कत · लृङ्: अटङ्कयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अटङ्कयिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: टङ्कन · ण्वुल्: टङ्ककः · तृच्: टङ्किता · यत्: टङ्क्यः · ण्यत्: टङ्क्यः · तव्य: टङ्कितव्यः · अनीयर्: टङ्कनीयः · क्त: टङ्कितः · क्तवतु: टङ्कितवान् · शतृ: टङ्कन् · स्य-शतृ: टङ्किष्यन् · शानच्: टङ्कयमानः · क्त्वा: टङ्कित्वा · ल्यप्: प्रटङ्क्य · तुमुन्: टङ्कितुम् · णमुल्: टङ्कम् · घञ्: टङ्कः · क्तिन्: टङ्क्ति · क्वसु: टटङ्क्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
टङ्कतिटङ्क् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: टङ्कता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: टङ्क + तल् (भाववाचक) | टङ्कत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: टङ्क् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

टङ्कति ➤ बांधना, जोड़ना, टांकना
संस्कृत: बन्धने

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें