॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विह्वल होना, दुखित होना, हृदरोगी होना
संस्कृत: वैक्लव्ये
अंग्रेज़ी: to be confused, to be distressed
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | टटाल | टेलतुः | टेलुः |
| मध्यम | टेलिथ | टेलथुः | टेल |
| उत्तम | टटल / टटाल | टेलिव | टेलिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: टलति · लिट्: टटाल · लुट्: टलिता · लृट्: टलिष्यति · लोट्: टलतात् · लङ्: अटलत् · विधिलिङ्: टलेत् · आशीर्लिङ्: टल्यात् · लुङ्: अटालीत् · लृङ्: अटलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: टलन · ण्वुल्: टालकः · तृच्: टलिता · ण्यत्: टाल्यः · तव्य: टलितव्यः · अनीयर्: टलनीयः · क्त: टलितः · क्तवतु: टलितवान् · शतृ: टलन् · स्य-शतृ: टलिष्यन् · क्त्वा: टलित्वा · ल्यप्: प्रटल्य · तुमुन्: टलितुम् · णमुल्: टालम् · घञ्: टालः · क्तिन्: टल्ति · क्वसु: टेलिवान्
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: in truth, certainly (Sāy. = सत्यम्), RV.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: भूषित करना, निवारण करना, पूरा करना
संस्कृत: भूषणपर्याप्तिवारणेषु
अंग्रेज़ी: to decorate, to satisfy, to fulfill, to get rid of, to complete
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अलतात् / अलताद् / अलतु | अलताम् | अलन्तु |
| मध्यम | अल / अलतात् / अलताद् | अलतम् | अलत |
| उत्तम | अलानि | अलाव | अलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अलति · लिट्: आल · लुट्: अलिता · लृट्: अलिष्यति · लोट्: अलतात् · लङ्: आलत् · विधिलिङ्: अलेत् · आशीर्लिङ्: अल्यात् · लुङ्: आलीत् · लृङ्: आलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अलन · ण्वुल्: आलकः · तृच्: अलिता · ण्यत्: आल्यः · तव्य: अलितव्यः · अनीयर्: अलनीयः · क्त: अलितः · क्तवतु: अलितवान् · शतृ: अलन् · स्य-शतृ: अलिष्यन् · क्त्वा: अलित्वा · ल्यप्: प्राल्य · तुमुन्: अलितुम् · णमुल्: आलम् · घञ्: आलः · क्तिन्: अल्ति · क्वसु: आलिवान्
टटल 📚 ➤ विह्वल होना, दुखित होना, हृदरोगी होना
संस्कृत: वैक्लव्ये
बट् 📚 ➤ in truth, certainly (Sāy. = सत्यम्), RV. (अंग्रेज़ी कोश)
अल 📚 ➤ भूषित करना, निवारण करना, पूरा करना
संस्कृत: भूषणपर्याप्तिवारणेषु
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| टल् 📚 | (= √ ट्वल्, द्वल्) cl. 1. P. ˚लति (pf. टटाल, Pāṇ. vii, 4, 54, Sch.) to… | 🔵🟣 |
| बट् 📚 | ind. in truth, certainly (Sāy. = सत्यम्), RV | 🔵 |
| अल् 📚 | cl. 1. P. अलति, to adorn, L.; to be competent or able, L.; to prevent,… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| टटलबटल | बट् + अल | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड