॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जानना, समझना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: ज्ञाने
अंग्रेज़ी: to believe, to know, to understand, to consider, to think
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मना | मने | मनाः |
| द्वितीया | मनाम् | मने | मनाः |
| तृतीया | मनया | मनाभ्याम् | मनाभिः |
| चतुर्थी | मनायै | मनाभ्याम् | मनाभ्यः |
| पञ्चमी | मनायाः | मनाभ्याम् | मनाभ्यः |
| षष्ठी | मनायाः | मनयोः | मनानाम् |
| सप्तमी | मनायाम् | मनयोः | मनासु |
| सम्बोधन | हे मने | हे मने | हे मनाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मन्यते | मन्येते | मन्यन्ते |
| मध्यम | मन्यसे | मन्येथे | मन्यध्वे |
| उत्तम | मन्ये | मन्यावहे | मन्यामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): मन्यते · लिट् (आत्मने.): मेने · लुट् (आत्मने.): मन्ता · लृट् (आत्मने.): मंस्यते · लोट् (आत्मने.): मन्यताम् · लङ् (आत्मने.): अमन्यत · विधिलिङ् (आत्मने.): मन्येत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): मंसीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अमंस्त · लृङ् (आत्मने.): अमंस्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मनन · ण्वुल्: मानकः · तृच्: मन्ता · ण्यत्: मान्यः · तव्य: मन्तव्यः · अनीयर्: मननीयः · क्त: मतः · क्तवतु: मतवान् · शानच्: मन्यमानः · क्त्वा: मत्वा · ल्यप्: प्रमत्य · तुमुन्: मन्तुम् · णमुल्: मानम् · घञ्: मानः · क्तिन्: मति · क्वसु: मेनिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| टु-उमना | समास: टु + मना तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: मना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: उत् + मन् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: मना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: उत् + मन् + अच् | मना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: उत् + मन् + अच् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| टु 📚 | m. gold, L | 🔵🟣 |
| मना 📚 | जिसके संबंध में निषेध हो । निषिद्ध । वर्जित । जैसे,—मनु जी के धर्मशास्… | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| टूमना | टु + उमना | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड