॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ढिः | ढी | ढयः |
| द्वितीया | ढिम् | ढी | ढीः |
| तृतीया | ढ्या | ढिभ्याम् | ढिभिः |
| चतुर्थी | ढये / ढ्यै | ढिभ्याम् | ढिभ्यः |
| पञ्चमी | ढेः / ढ्याः | ढिभ्याम् | ढिभ्यः |
| षष्ठी | ढेः / ढ्याः | ढ्योः | ढीनाम् |
| सप्तमी | ढौ / ढ्याम् | ढ्योः | ढिषु |
| सम्बोधन | हे ढे | हे ढी | हे ढयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | हयति | हयतः | हयन्ति |
| मध्यम | हयसि | हयथः | हयथ |
| उत्तम | हयामि | हयावः | हयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हयति · लिट्: जहाय · लुट्: हयिता · लृट्: हयिष्यति · लोट्: हयतात् · लङ्: अहयत् · विधिलिङ्: हयेत् · आशीर्लिङ्: हय्यात् · लुङ्: अहयीत् · लृङ्: अहयिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हयन · ण्वुल्: हायकः · तृच्: हयिता · ण्यत्: हाय्यः · तव्य: हयितव्यः · अनीयर्: हयनीयः · क्त: हयितः · क्तवतु: हयितवान् · शतृ: हयन् · स्य-शतृ: हयिष्यन् · क्त्वा: हयित्वा · ल्यप्: प्रहय्य · तुमुन्: हयितुम् · णमुल्: हायम् · घञ्: हायः · क्तिन्: ढि · क्वसु: ज्झ्वान्
अर्थ: पतला करना, गलाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: द्रवीकरणे
अंग्रेज़ी: to melt, to make thin
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लापनम् | लापने | लापनानि |
| द्वितीया | लापनम् | लापने | लापनानि |
| तृतीया | लापनेन | लापनाभ्याम् | लापनैः |
| चतुर्थी | लापनाय | लापनाभ्याम् | लापनेभ्यः |
| पञ्चमी | लापनात् / लापनाद् | लापनाभ्याम् | लापनेभ्यः |
| षष्ठी | लापनस्य | लापनयोः | लापनानाम् |
| सप्तमी | लापने | लापनयोः | लापनेषु |
| सम्बोधन | हे लापन | हे लापने | हे लापनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लयति / लापयति / लाययति | लयतः / लापयतः / लाययतः | लयन्ति / लापयन्ति / लाययन्ति |
| मध्यम | लयसि / लापयसि / लाययसि | लयथः / लापयथः / लाययथः | लयथ / लापयथ / लाययथ |
| उत्तम | लयामि / लापयामि / लाययामि | लयावः / लापयावः / लाययावः | लयामः / लापयामः / लाययामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लयति · लट् (आत्मने.): लापयते · लिट्: ललौ · लिट् (आत्मने.): लापयाञ्चक्रे · लुट्: लयिता · लुट् (आत्मने.): लापयिता · लृट्: लयिष्यति · लृट् (आत्मने.): लापयिष्यते · लोट्: लयतात् · लोट् (आत्मने.): लापयताम् · लङ्: अलयत् · लङ् (आत्मने.): अलापयत · विधिलिङ्: लयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): लापयेत · आशीर्लिङ्: लाप्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लापयिषीष्ट · लुङ्: अलायीत् · लुङ् (आत्मने.): अलीलपत · लृङ्: अलयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अलापयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लान · ण्वुल्: लायकः · तृच्: लिता · यत्: लेयः · तव्य: लितव्यः · अनीयर्: लानीयः · क्त: लितः · क्तवतु: लितवान् · शतृ: लयन् · स्य-शतृ: लिष्यन् · शानच्: लापयमानः · क्त्वा: लित्वा · ल्यप्: प्रलाय · तुमुन्: लितुम् · णमुल्: लायम् · क्तिन्: लीति · क्वसु: लिलीवान्
ढी 📚 ➤ जाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
लापन 📚 ➤ पतला करना, गलाना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: द्रवीकरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ढि 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| लापन 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड