🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:26:16 PM · CDSHARMA.IN

🕉️ श्लोकार्थ-बोधिनी

॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण

मार्जयतु

लम्बा गद्य (४००० अक्षर तक) भी लिख सकते हैं — वाक्य-वार विश्लेषण होगा। एक शब्द लिखने पर उसका अर्थ, सभी सम्भावित रूप, और पूरी शब्दरूप/धातुरूप तालिका दिखेगी।

🔎 पहचाना गया: एक शब्द

🔔 मूलशब्दः

तंसति

🌸 पदच्छेदः स्वचालित

तंसति

"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद

📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित

तंसति

अर्थ: सजाना, अलंकृत करना

संस्कृत: अलङ्करणे

अंग्रेज़ी: to adorn, to decorate

सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):

  1. तंस् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
  2. तंसत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तंस् + शतृ
  3. तंसत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तंस् + शतृ
  4. तंसता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तंस् + घञ् · तद्धित: तंस + तल् (भाववाचक)

  📘 धातु-रूपावली में सभी लकार

धातुरूप — तंस् (चुरादिगण) · अर्थ: सजाना, अलंकृत करना (अलङ्करणे)

लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतंसति / तंसयतितंसतः / तंसयतःतंसन्ति / तंसयन्ति
मध्यमतंसयसि / तंससितंसथः / तंसयथःतंसथ / तंसयथ
उत्तमतंसयामि / तंसामितंसयावः / तंसावःतंसयामः / तंसामः

दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तंसति · लट् (आत्मने.): तंसयते · लिट्: तंसयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): तंसयाञ्चक्रे · लुट्: तंसयिता · लुट् (आत्मने.): तंसयिता · लृट्: तंसयिष्यति · लृट् (आत्मने.): तंसयिष्यते · लोट्: तंसतात् · लोट् (आत्मने.): तंसयताम् · लङ्: अतंसत् · लङ् (आत्मने.): अतंसयत · विधिलिङ्: तंसयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): तंसयेत · आशीर्लिङ्: तंस्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): तंसयिषीष्ट · लुङ्: अतंसीत् · लुङ् (आत्मने.): अततंसत · लृङ्: अतंसयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अतंसयिष्यत

प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तंसन · ण्वुल्: तंसकः · तृच्: तंसिता · यत्: तंस्यः · ण्यत्: तंस्यः · तव्य: तंसितव्यः · अनीयर्: तंसनीयः · क्त: तंसितः · क्तवतु: तंसितवान् · शतृ: तंसन् · स्य-शतृ: तंसिष्यन् · शानच्: तंसयमानः · क्त्वा: तंसित्वा · ल्यप्: प्रतंस्य · तुमुन्: तंसितुम् · णमुल्: तंसम् · घञ्: तंसः · क्तिन्: तंस्ति · क्वसु: ततंस्वान्

🌹 पदपरिचयः स्वचालित

पदम्विवरणम्
तंसतितंस् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
अन्य सम्भावना: तंसत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तंस् + शतृ | तंसत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तंस् + शतृ

🌷 पदार्थः कोश-आधारित

तंसति ➤ सजाना, अलंकृत करना
संस्कृत: अलङ्करणे

📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश

इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।

⚙️ व्याकरणम् स्वचालित

❖ सन्धिः

इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।

❖ समासः

कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।

❖ कृदन्तः

कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।

❖ तद्धितान्तः

कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।

विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड

⚑ कोई विश्लेषण गलत लगा? सूचित करें — इससे साधन सुधरता है
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता। पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से, और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है। स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें); श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें