॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तपस्वी, भक्तिनिष्ठ
संस्कृत: तपस्वी · पर्याय: तापस, पारिकाङ्क्षिन्
व्युत्पत्ति: तपस्+विनि
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तपस्वी | तपस्विनौ | तपस्विनः |
| द्वितीया | तपस्विनम् | तपस्विनौ | तपस्विनः |
| तृतीया | तपस्विना | तपस्विभ्याम् | तपस्विभिः |
| चतुर्थी | तपस्विने | तपस्विभ्याम् | तपस्विभ्यः |
| पञ्चमी | तपस्विनः | तपस्विभ्याम् | तपस्विभ्यः |
| षष्ठी | तपस्विनः | तपस्विनोः | तपस्विनाम् |
| सप्तमी | तपस्विनि | तपस्विनोः | तपस्विषु |
| सम्बोधन | हे तपस्विन् | हे तपस्विनौ | हे तपस्विनः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तपस्वी | तपस्विन् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: तपस्विन् (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
तपस्वी 📚 ➤ तपस्वी, भक्तिनिष्ठ
संस्कृत: तपस्वी · पर्याय: तापस, पारिकाङ्क्षिन्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तपस्विन् 📚 | mfn. (Pāṇ. v, 2, 102) distressed, wretched, poor, miserable, TS. v, 3,… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड