॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जलाना, भस्म करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: दाहे
अंग्रेज़ी: to burn to ashes
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चूरः | चूरौ | चूराः |
| द्वितीया | चूरम् | चूरौ | चूरान् |
| तृतीया | चूरेण | चूराभ्याम् | चूरैः |
| चतुर्थी | चूराय | चूराभ्याम् | चूरेभ्यः |
| पञ्चमी | चूरात् / चूराद् | चूराभ्याम् | चूरेभ्यः |
| षष्ठी | चूरस्य | चूरयोः | चूराणाम् |
| सप्तमी | चूरे | चूरयोः | चूरेषु |
| सम्बोधन | हे चूर | हे चूरौ | हे चूराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चूर्यते | चूर्येते | चूर्यन्ते |
| मध्यम | चूर्यसे | चूर्येथे | चूर्यध्वे |
| उत्तम | चूर्ये | चूर्यावहे | चूर्यामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): चूर्यते · लिट् (आत्मने.): चुचूरे · लुट् (आत्मने.): चूरिता · लृट् (आत्मने.): चूरिष्यते · लोट् (आत्मने.): चूर्यताम् · लङ् (आत्मने.): अचूर्यत · विधिलिङ् (आत्मने.): चूर्येत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चूरिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अचूरिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अचूरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चूरण · ण्वुल्: चूरकः · तृच्: चूरिता · ण्यत्: चूर्यः · तव्य: चूरितव्यः · अनीयर्: चूरणीयः · क्त: चूर्णः · क्तवतु: चूर्णवान् · शानच्: चूर्यमाणः · क्त्वा: चूरित्वा · ल्यप्: प्रचूर्य · तुमुन्: चूरितुम् · णमुल्: चूरम् · घञ्: चूरः · क्तिन्: चूर्ति · क्वसु: चुचूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तम-चूर | समास: तम + चूर तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: चूर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चूर् + घञ् 📚 |
तमचूर 📚तम 📚चूर ➤ तम (अन्धकार) + चूर (जलाना, भस्म करना (भाववाचक कृदन्त))
संस्कृत: दाहे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तम 📚 | अंधकार । अँधेरा | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चूर 📚 | किसी पदार्थ के बहुत छोटे छोटे टुकडे जो उस पदार्थ को खूब तोड़ने, कूटने … | 🟠🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| तम |
राहु के (१.३.२८) — राहु, स्वर्भानु, सैंहिकेय, विधुन्तुद सत्त्व, रज और तम (१.४.३१) — सत्त्व, रज |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड