॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तृप्त होना, प्रसन्न होना, तृप्त करना, प्रसन्न करना
संस्कृत: तृप्तौ सन्दीपने प्रीणने च
अंग्रेज़ी: to be satisfied, to be happy to satisfy, to make happy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तर्पति / तर्पयति | तर्पतः / तर्पयतः | तर्पन्ति / तर्पयन्ति |
| मध्यम | तर्पयसि / तर्पसि | तर्पथः / तर्पयथः | तर्पथ / तर्पयथ |
| उत्तम | तर्पयामि / तर्पामि | तर्पयावः / तर्पावः | तर्पयामः / तर्पामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तर्पति · लट् (आत्मने.): तर्पयते · लिट्: ततर्प · लिट् (आत्मने.): तर्पयाञ्चक्रे · लुट्: तर्पयिता · लुट् (आत्मने.): तर्पयिता · लृट्: तर्पयिष्यति · लृट् (आत्मने.): तर्पयिष्यते · लोट्: तर्पतात् · लोट् (आत्मने.): तर्पयताम् · लङ्: अतर्पत् · लङ् (आत्मने.): अतर्पयत · विधिलिङ्: तर्पयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): तर्पयेत · आशीर्लिङ्: तर्प्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): तर्पयिषीष्ट · लुङ्: अततर्पत् · लुङ् (आत्मने.): अततर्पत · लृङ्: अतर्पयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अतर्पयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तर्पण · ण्वुल्: तर्पकः · तृच्: तर्पिता · यत्: तर्प्यः · तव्य: तर्पितव्यः · अनीयर्: तर्पणीयः · क्त: तृपितः · क्तवतु: तृपितवान् · शतृ: तर्पन् · स्य-शतृ: तर्पिष्यन् · शानच्: तर्पयमाणः · क्त्वा: तर्पित्वा · ल्यप्: प्रतृप्य · तुमुन्: तर्पितुम् · णमुल्: तर्पम् · घञ्: तर्पः · क्तिन्: तृप्ति · क्वसु: ततृप्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तर्पति | तृप् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: तर्पत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तृप् + शतृ | तर्पत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तृप् + शतृ |
तर्पति ➤ तृप्त होना, प्रसन्न होना, तृप्त करना, प्रसन्न करना
संस्कृत: तृप्तौ सन्दीपने प्रीणने च
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड