॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: फेंकना, उड़ा देना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: उपक्षये
अंग्रेज़ी: to throw, to bounce, to fly away
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तसा | तसे | तसाः |
| द्वितीया | तसाम् | तसे | तसाः |
| तृतीया | तसया | तसाभ्याम् | तसाभिः |
| चतुर्थी | तसायै | तसाभ्याम् | तसाभ्यः |
| पञ्चमी | तसायाः | तसाभ्याम् | तसाभ्यः |
| षष्ठी | तसायाः | तसयोः | तसानाम् |
| सप्तमी | तसायाम् | तसयोः | तसासु |
| सम्बोधन | हे तसे | हे तसे | हे तसाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तस्यति | तस्यतः | तस्यन्ति |
| मध्यम | तस्यसि | तस्यथः | तस्यथ |
| उत्तम | तस्यामि | तस्यावः | तस्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तस्यति · लिट्: ततास · लुट्: तसिता · लृट्: तसिष्यति · लोट्: तस्यतात् · लङ्: अतस्यत् · विधिलिङ्: तस्येत् · आशीर्लिङ्: तस्यात् · लुङ्: अतसत् · लृङ्: अतसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तसन · ण्वुल्: तासकः · तृच्: तसिता · ण्यत्: तास्यः · तव्य: तसितव्यः · अनीयर्: तसनीयः · क्त: तस्तः · क्तवतु: तस्तवान् · शतृ: तस्यन् · स्य-शतृ: तसिष्यन् · क्त्वा: तस्त्वा · ल्यप्: प्रतस्य · तुमुन्: तसितुम् · णमुल्: तासम् · घञ्: तासः · क्तिन्: तस्ति · क्वसु: तेसिवान्
अर्थ: मनुष्य, एक व्यक्ति
संस्कृत: नरः
व्युत्पत्ति: नी+ऋन्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ना | नरौ | नरः |
| द्वितीया | नरम् | नरौ | नॄन् |
| तृतीया | न्रा | नृभ्याम् | नृभिः |
| चतुर्थी | न्रे | नृभ्याम् | नृभ्यः |
| पञ्चमी | नुः | नृभ्याम् | नृभ्यः |
| षष्ठी | नुः | न्रोः | नृणाम् / नॄणाम् |
| सप्तमी | नरि | न्रोः | नृषु |
| सम्बोधन | हे नः | हे नरौ | हे नरः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
तसां 📚 ➤ फेंकना, उड़ा देना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: उपक्षये
ना 📚 ➤ मनुष्य, एक व्यक्ति
संस्कृत: नरः
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड