॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तिः | ती | तयः |
| द्वितीया | तिम् | ती | तीः |
| तृतीया | त्या | तिभ्याम् | तिभिः |
| चतुर्थी | तये / त्यै | तिभ्याम् | तिभ्यः |
| पञ्चमी | तेः / त्याः | तिभ्याम् | तिभ्यः |
| षष्ठी | तेः / त्याः | त्योः | तीनाम् |
| सप्तमी | तौ / त्याम् | त्योः | तिषु |
| सम्बोधन | हे ते | हे ती | हे तयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अयते | अयेते | अयन्ते |
| मध्यम | अयसे | अयेथे | अयध्वे |
| उत्तम | अये | अयावहे | अयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): अयते · लिट् (आत्मने.): अयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): अयिता · लृट् (आत्मने.): अयिष्यते · लोट् (आत्मने.): अयताम् · लङ् (आत्मने.): आयत · विधिलिङ् (आत्मने.): अयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): आयिष्ट · लृङ् (आत्मने.): आयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: अयिता · ण्यत्: आय्यः · तव्य: अयितव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: अयितः · क्तवतु: अयितवान् · शानच्: अयमानः · क्त्वा: अयित्वा · ल्यप्: प्लाय्य · तुमुन्: अयितुम् · णमुल्: आयम् · घञ्: आयः · क्तिन्: ति · क्वसु: अयाम्बभूवान्
अर्थ: काटना, डसना, दंश मारना
संस्कृत: दशने
अंग्रेज़ी: to bite,to sting
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अदशत् / अदशद् | अदशताम् | अदशन् |
| मध्यम | अदशः | अदशतम् | अदशत |
| उत्तम | अदशम् | अदशाव | अदशाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दशति · लिट्: ददंश · लुट्: दंष्टा · लृट्: दङ्क्ष्यति · लोट्: दशतात् · लङ्: अदशत् · विधिलिङ्: दशेत् · आशीर्लिङ्: दश्यात् · लुङ्: अदाङ्क्षीत् · लृङ्: अदङ्क्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दंशन · ण्वुल्: दंशकः · तृच्: दंष्टा · ण्यत्: दंश्यः · तव्य: दंष्टव्यः · अनीयर्: दंशनीयः · क्त: दष्टः · क्तवतु: दष्टवान् · शतृ: दशन् · स्य-शतृ: दङ्क्ष्यन् · क्त्वा: दष्ट्वा · ल्यप्: प्रदश्य · तुमुन्: दंष्टुम् · णमुल्: दंशम् · घञ्: दंशः · क्तिन्: दष्टि · क्वसु: देशिवान्
तिः 📚 ➤ जाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अदशः 📚 ➤ काटना, डसना, दंश मारना
संस्कृत: दशने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ति 📚 | पु वि॰ वह । ति न नगरि ना नागरी, प्रति पद हंसक हीन ।—केशव (शब्द॰) | 🟠🔵🟢 |
| दंश् 📚 | or दंस् cl. 1. 10. P. ˚शति, ˚शयति or ˚स्˚, ‘to speak’ or ‘to shine’, D… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| तिरदश | तिः + अदशः | विसर्ग → र् | ससजुषो रुः (८.२.६६) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड