॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मार डालना, दुःख देना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: हिंसायाम्
अंग्रेज़ी: (√ तृह्) crushed, RV. i, vi.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तृढः | तृढौ | तृढाः |
| द्वितीया | तृढम् | तृढौ | तृढान् |
| तृतीया | तृढेन | तृढाभ्याम् | तृढैः |
| चतुर्थी | तृढाय | तृढाभ्याम् | तृढेभ्यः |
| पञ्चमी | तृढात् / तृढाद् | तृढाभ्याम् | तृढेभ्यः |
| षष्ठी | तृढस्य | तृढयोः | तृढानाम् |
| सप्तमी | तृढे | तृढयोः | तृढेषु |
| सम्बोधन | हे तृढ | हे तृढौ | हे तृढाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तृहति | तृहतः | तृहन्ति |
| मध्यम | तृहसि | तृहथः | तृहथ |
| उत्तम | तृहामि | तृहावः | तृहामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तृहति · लिट्: ततर्ह · लुट्: तर्ढा · लृट्: तर्क्ष्यति · लोट्: तृहतात् · लङ्: अतृहत् · विधिलिङ्: तृहेत् · आशीर्लिङ्: तृह्यात् · लुङ्: अतर्हीत् · लृङ्: अतर्क्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तर्हण · ण्वुल्: तर्हकः · तृच्: तर्ढा · तव्य: तर्ढव्यः · अनीयर्: तर्हणीयः · क्त: तृढः · क्तवतु: तृढवान् · शतृ: तृहन् · स्य-शतृ: तर्क्ष्यन् · क्त्वा: तृढ्वा · ल्यप्: प्रतृह्य · तुमुन्: तर्ढुम् · णमुल्: तर्हम् · घञ्: तर्हः · क्तिन्: तृढि · क्वसु: ततृह्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तृढः | तृढ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तृह् + क्त 📚 |
तृढः 📚 ➤ मार डालना, दुःख देना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: हिंसायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तृढ 📚 | mfn. (√ तृह्) crushed, RV. i, vi | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड