॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उत्पन्न करना, पैदा करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: जनने
अंग्रेज़ी: to create, to procreate, to make
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | जना | जने | जनाः |
| द्वितीया | जनाम् | जने | जनाः |
| तृतीया | जनया | जनाभ्याम् | जनाभिः |
| चतुर्थी | जनायै | जनाभ्याम् | जनाभ्यः |
| पञ्चमी | जनायाः | जनाभ्याम् | जनाभ्यः |
| षष्ठी | जनायाः | जनयोः | जनानाम् |
| सप्तमी | जनायाम् | जनयोः | जनासु |
| सम्बोधन | हे जने | हे जने | हे जनाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जजन्ति | जजातः | जज्ञति |
| मध्यम | जजंसि | जजाथः | जजाथ |
| उत्तम | जजन्मि | जजन्वः | जजन्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जजन्ति · लिट्: जजान · लुट्: जनिता · लृट्: जनिष्यति · लोट्: जजन्तु · लङ्: अजजन् · विधिलिङ्: जजन्यात् · आशीर्लिङ्: जन्यात् · लुङ्: अजनीत् · लृङ्: अजनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जनन · ण्वुल्: जनकः · तृच्: जनिता · ण्यत्: जन्यः · तव्य: जनितव्यः · अनीयर्: जननीयः · क्त: ज्ञितः · क्तवतु: ज्ञितवान् · शतृ: जज्ञत्/जज्ञद् · स्य-शतृ: जनिष्यन् · क्त्वा: जनित्वा · ल्यप्: प्रजाय · तुमुन्: जनितुम् · णमुल्: जनम् · घञ्: जनः · क्तिन्: जाति · क्वसु: जेनिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ति-आजना | समास: ति + जना तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: जना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + जन् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: जना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: आ + जन् + अच् | जना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: आ + जन् + अच् |
तिआजना 📚ति 📚जना ➤ ति + जना (उत्पन्न करना, पैदा करना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: जनने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ति 📚 | पु वि॰ वह । ति न नगरि ना नागरी, प्रति पद हंसक हीन ।—केशव (शब्द॰) | 🟠🔵🟢 |
| जना 📚 | उत्पात्ति । पैदाइश | 🟠🔵🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| त्याजना | ति + आजना | यण् | इको यणचि (६.१.७७) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड