॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ह्रास होना, झरना, नाश होना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके))
संस्कृत: क्षये
अंग्रेज़ी: to perish,to decay, to deteriorate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दीयते | दीयेते | दीयन्ते |
| मध्यम | दीयसे | दीयेथे | दीयध्वे |
| उत्तम | दीये | दीयावहे | दीयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): दीयते · लिट् (आत्मने.): दिदीये · लुट् (आत्मने.): दाता · लृट् (आत्मने.): दास्यते · लोट् (आत्मने.): दीयताम् · लङ् (आत्मने.): अदीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): दीयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): दासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अदास्त · लृङ् (आत्मने.): अदास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दान · ण्वुल्: दायकः · तृच्: दाता · यत्: देयः · तव्य: दातव्यः · अनीयर्: दानीयः · क्त: दीनः · क्तवतु: दीनवान् · शानच्: दीयमानः · क्त्वा: दीत्वा · ल्यप्: प्रदाय · तुमुन्: दातुम् · णमुल्: दायम् · क्तिन्: दीति · क्वसु: दिदीवान्
अर्थ: टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
अंग्रेज़ी: to move tortuously, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अगतात् / अगताद् / अगतु | अगताम् | अगन्तु |
| मध्यम | अग / अगतात् / अगताद् | अगतम् | अगत |
| उत्तम | अगानि | अगाव | अगाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अगति · लिट्: आग · लुट्: अगिता · लृट्: अगिष्यति · लोट्: अगतात् · लङ्: आगत् · विधिलिङ्: अगेत् · आशीर्लिङ्: अग्यात् · लुङ्: आगीत् · लृङ्: आगिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अगन · ण्वुल्: आगकः · तृच्: अगिता · ण्यत्: आग्यः · तव्य: अगितव्यः · अनीयर्: अगनीयः · क्त: अगितः · क्तवतु: अगितवान् · शतृ: अगन् · स्य-शतृ: अगिष्यन् · क्त्वा: अगित्वा · ल्यप्: प्राग्य · तुमुन्: अगितुम् · णमुल्: आगम् · घञ्: आगः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आगिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दाय | अव्यय — दी + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) 📚 अन्य सम्भावना: अव्यय — दो + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) | अव्यय — दै + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) |
| अगत | अग् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: अगत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
दाय 📚 ➤ ह्रास होना, झरना, नाश होना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके))
संस्कृत: क्षये
अगत 📚 ➤ टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| द् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अग् 📚 | cl. 1. P. अगति, to move tortuously, wind, L. : Caus. अगयति, L.; cf. √ … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दायागत | दाय + अगत | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड