॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शुद्ध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोधने
अंग्रेज़ी: to purify,to cleanse
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दा | दे | दाः |
| द्वितीया | दाम् | दे | दाः |
| तृतीया | दया | दाभ्याम् | दाभिः |
| चतुर्थी | दायै | दाभ्याम् | दाभ्यः |
| पञ्चमी | दायाः | दाभ्याम् | दाभ्यः |
| षष्ठी | दायाः | दयोः | दानाम् |
| सप्तमी | दायाम् | दयोः | दासु |
| सम्बोधन | हे दे | हे दे | हे दाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दायति | दायतः | दायन्ति |
| मध्यम | दायसि | दायथः | दायथ |
| उत्तम | दायामि | दायावः | दायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दायति · लिट्: ददौ · लुट्: दाता · लृट्: दास्यति · लोट्: दायतात् · लङ्: अदायत् · विधिलिङ्: दायेत् · आशीर्लिङ्: दायात् · लुङ्: अदासीत् · लृङ्: अदास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दान · ण्वुल्: दायकः · तृच्: दाता · यत्: देयः · तव्य: दातव्यः · अनीयर्: दानीयः · क्त: दातः · क्तवतु: दातवान् · शतृ: दायन् · स्य-शतृ: दास्यन् · क्त्वा: दात्वा · ल्यप्: प्रदाय · तुमुन्: दातुम् · णमुल्: दायम् · घञ्: दायः · क्तिन्: दाति · क्वसु: ददिवान्
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
संस्कृत: गतिदीप्त्यादानेषु
अंग्रेज़ी: to go, to shine, to glow, to take
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आषत् / आषद् | आषताम् | आषन् |
| मध्यम | आषः | आषतम् | आषत |
| उत्तम | आषम् | आषाव | आषाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अषति · लट् (आत्मने.): अषते · लिट्: आष · लिट् (आत्मने.): आषे · लुट्: अषिता · लुट् (आत्मने.): अषिता · लृट्: अषिष्यति · लृट् (आत्मने.): अषिष्यते · लोट्: अषतात् · लोट् (आत्मने.): अषताम् · लङ्: आषत् · लङ् (आत्मने.): आषत · विधिलिङ्: अषेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): अषेत · आशीर्लिङ्: अष्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): अषिषीष्ट · लुङ्: आषीत् · लुङ् (आत्मने.): आषिष्ट · लृङ्: आषिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): आषिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अषण · ण्वुल्: आषकः · तृच्: अषिता · ण्यत्: आष्यः · तव्य: अषितव्यः · अनीयर्: अषणीयः · क्त: अषितः · क्तवतु: अषितवान् · शतृ: अषन् · स्य-शतृ: अषिष्यन् · शानच्: अषमाणः · क्त्वा: अषित्वा · ल्यप्: प्राष्य · तुमुन्: अषितुम् · णमुल्: आषम् · घञ्: आषः · क्तिन्: अष्टि · क्वसु: आषिवान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
दा 📚 ➤ शुद्ध करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोधने
आषन् 📚 ➤ to go, to shine, to glow, to take (अंग्रेज़ी कोश)
संस्कृत: गतिदीप्त्यादानेषु
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दा 📚 | सितार का एक बोल । जैसे,—दा दिर दा ड़ा इत्यादि | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| आषन् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दाषना | दा + आषन् | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
| दाषना | आषन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड