॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नक्, ह्रस्वः" दिन
व्युत्पत्ति: द्युति तमः, दो( दी) + नक्, ह्रस्वः
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दिनता | दिनते | दिनताः |
| द्वितीया | दिनताम् | दिनते | दिनताः |
| तृतीया | दिनतया | दिनताभ्याम् | दिनताभिः |
| चतुर्थी | दिनतायै | दिनताभ्याम् | दिनताभ्यः |
| पञ्चमी | दिनतायाः | दिनताभ्याम् | दिनताभ्यः |
| षष्ठी | दिनतायाः | दिनतयोः | दिनतानाम् |
| सप्तमी | दिनतायाम् | दिनतयोः | दिनतासु |
| सम्बोधन | हे दिनते | हे दिनते | हे दिनताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना,चलना,फिरना
संस्कृत: शुभावहविधिः
व्युत्पत्ति: इ+अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अयः | अयौ | अयाः |
| द्वितीया | अयम् | अयौ | अयान् |
| तृतीया | अयेन | अयाभ्याम् | अयैः |
| चतुर्थी | अयाय | अयाभ्याम् | अयेभ्यः |
| पञ्चमी | अयात् / अयाद् | अयाभ्याम् | अयेभ्यः |
| षष्ठी | अयस्य | अययोः | अयानाम् |
| सप्तमी | अये | अययोः | अयेषु |
| सम्बोधन | हे अय | हे अयौ | हे अयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दिनता | दिनता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · तद्धित: दिन + तल् (भाववाचक) 📚 अन्य सम्भावना: दिनता (स्त्री.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · तद्धित: दिन + तल् (भाववाचक) | दिनता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · तद्धित: दिन + तल् (भाववाचक) |
| अय | अय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: ई + अच्) अन्य सम्भावना: अय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अय् + अच् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दिनता 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| अय 📚 | गमन । जाना । गति | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दिनताय | दिनता + अय | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड